Фото: Anupam Nath / AP / Scanpix / LETA
Жабайы табиғат аясында ұмытылмас сәттерді таспаға басуға деген құштарлық кейде тек адам үшін ғана емес, жануарлардың өміріне де үлкен қауіп төндіруде. Үндістан билігі туристердің жауапсыздығына байланысты қатаң шаралар қабылдады. Енді жолбарыс қорықтарында смартфондарды пайдалану «нон-грата» деп жарияланды. Zamin.uz сафари саябақтарындағы жаңа шектеулер мен олардың себептеріне талдау жасайды.
Смартфондар — қауіп көзі
2025 жылғы қараша айында Үндістан Жоғарғы соты тарихи шешім қабылдады: бұдан былай жолбарыс қорықтарына келушілер «сафари» кезінде телефон пайдалана алмайды. Бұған себеп — демалушылардың жануарларды суретке түсіруге тым әуестеніп кетуі. Мұндай әрекеттер тек адамдар мен гидтерді қауіпке тігіп қана қоймай, жабайы жануарларда қатты стресс тудыруда.
Рантхамбордағы шулы оқиға
2026 жылғы ақпанда әлеуметтік желілерде тараған видео бұл шешімнің қаншалықты дұрыс екенін дәлелдеді. Раджастхан штатындағы Рантхамбор саябағында бірнеше сафари көлігі жолбарысты қоршауға алып, оның жолын бөгеп тастаған. Қорқып қалған және қоршауда қалған жануар туристердің камералары алдында қайда барарын білмей абдырап қалған. Мұндай жағдайлардың Үндістанда үйреншікті құбылысқа айналып кеткені өкінішті.
Ақылсыздық және селфи құрбандары
Үндістандық журналист Чарукеси Рамадураи туристердің «суретке түсіру елірмесі» қандай салдарға әкеп соқтырып жатқанын ащы мысалдармен сипаттайды:
Туристер телефондарын түсіріп алады, ал гидтер оны алу үшін жолбарыстардың жанында көліктен секіріп түсуге мәжбүр болады;
Анасы селфи жасаумен әлек болып жатқанда, баланың көліктен құлап кеткен жағдайлары тіркелген. Бұл кезде жолбарыс небәрі бірнеше қадам жерде болған.
Статистика: Қауіп және қалпына келу
Үндістан — әлемдегі Бенгал жолбарыстарының 75 пайызы (3 600 бастан астам) мекендейтін негізгі ел. 2010 жылдан бері олардың саны екі есе артқанымен, бұл түр әлі де жойылып кету қаупінде тұр. Сонымен қатар, «сафари» туризмінің танымалдылығы адам өліміне де себеп болуда: соңғы бес жыл ішінде жолбарыстардың шабуылынан 418 адам қаза тапқан.
Жаһандық тренд: Табиғатты қорғау күшеюде
Үндістан бұл мәселеде жалғыз емес. Жабайы табиғатты сақтау мақсатында басқа мемлекеттер де қатаң ережелер енгізуде:
Кения: Гну антилопаларының миграциясына кедергі келтірген туристер мен туроператорлар үшін жазалау шаралары күшейтілді.
Шпицберген: Енді туристерге ақ аюларға 300–500 метрден жақын келуге қатаң тыйым салынды.
Енді Үндістандағы қорықтарға кірер алдында туристер телефондарын арнайы жәшіктерге қалдыруға мәжбүр болады.
Құрметті оқырмандар, сіздіңше, қорықтарда телефонға тыйым салу жануарларды қорғау үшін жеткілікті ме? Әлде туристер үшін бұдан да қатаң жазалар енгізілуі керек пе?
Табиғат пен туризм әлеміндегі ең маңызды жаңалықтарды Zamin.uz сайтында бақылауды жалғастырыңыз.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
