Ресей президенті Владимир Путиннің Украинадағы соғыс басталғалы бері бесінші, ал саяси мансабындағы 25-ші рет Қытайға жасаған ресми сапары аяқталды. Бұл жоғары деңгейдегі кездесу көптеген геосаяси және экономикалық мәселелерге жарық түсіргенімен, Мәскеу үшін өте маңызды «Сібір күші – 2» газ құбырын салу бойынша көптен күткен түпкілікті келісімге қол жеткізе алмады.
10 жылдық келіссөздер және шешілмеген «нәзік тұстар»
Ресей газын Қытай нарығына жеткізу көлемін жылына 100 миллиард текше метрге дейін арттыруды көздейтін бұл ірі мегажоба екі ел арасында 10 жылдан астам уақыт бойы талқыланып келеді. Кремльдің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Путин мен Қытай төрағасы Си Цзиньпин арасындағы жабық келіссөздерден кейін жоба бойынша әлі де келісілмеген мәселелер бар екенін мойындады.
«Қазіргі уақытта кейбір өте нәзік тұстарды толық шешу талап етіледі. Болашақта салынатын газ құбырының негізгі техникалық параметрлері мен оның өтетін географиялық бағыты бойынша ортақ келісімге келінді. Алайда жобаны іс жүзінде жүзеге асыру мерзімдері бойынша әлі де нақты келісім жоқ», — деп түсіндірді Песков.
Баспасөз хатшысы журналистердің мерзімдерге қатысты сұрағына: «Әзірге бұл жағы нақты емес. Кез келген жағдайда бұл — коммерциялық құпия. Дегенмен, қол жеткізілген нәтижелердің өзі үлкен жетістік», — деп жауап берді.
Алып делегация және қол қойылмаған энергетикалық келісімшарт
Владимир Путин Пекинге өте салмақты ресми делегацияны алып барды. Олардың қатарында 5 вице-премьер, 8 министр және Ресей экономикасының тірегі саналатын «Газпром» мен «Роснефть» сияқты ірі мемлекеттік корпорациялардың басшылары болды. Келіссөздер барысында Ресей басшысы екі ел ынтымақтастығының «шексіз перспективалары» туралы айтып, Пекинге мұнай, көмір және табиғи газды үздіксіз экспорттауға уәде берді.
Саммит қорытындысы бойынша екі ел ресми өкілдері әртүрлі салалар бойынша барлығы 40 маңызды құжатқа қол қойды. Алайда Кремль жариялаған тізімді мұқият қарап шыққанда, олардың ешқайсысында «Сібір күші – 2» құбырының құрылысы немесе мұнай-газ саласындағы жаңа стратегиялық серіктестік көзделмегені белгілі болды. Бұл Қытай тарапының газ бағасы немесе жоба шарттары бойынша әлі де қатаң ұстанымда екенін көрсетеді.
Ресей газының Қытай нарығындағы бүгінгі орны
Қазіргі уақытта Қытай солтүстіктегі көршісінен жылына 38 миллиард текше метр көгілдір отын сатып алуда. Бұл көрсеткіш соғыс салдарынан Еуропа нарығынан айырылған «Газпром» компаниясының алыс шетелге жасайтын жалпы экспортының жартысына жуығын құрайды. Жалпы алғанда, Ресейдің қазіргі жаһандық газ экспорты 1980 жылдардың соңынан бері байқалған ең төменгі деңгейге жақындап қалды.
Ағымдағы онжылдықтың соңына дейін (2030 жылға дейін) Ресей үкіметі Қытайға газ жеткізу көлемін тағы 47 пайызға арттырып, жылына 56 миллиард текше метрге жеткізуді жоспарлаған. Бұл мақсатқа Қиыр Шығыс бағыты арқылы қосымша 12 миллиард текше метр және қолданыстағы «Сібір күші – 1» құбырының қуатын кеңейту (6 миллиард текше метр) есебінен қол жеткізу көзделген. Алайда Еуропа нарығының орнын басады деп күтілген «Сібір күші – 2» жобасының тағдыры әлі де белгісіз күйінде қалып отыр.
Сіздіңше, Қытай не себепті «Сібір күші – 2» газ құбыры келісімшартына қол қоюды созып жатыр және Ресей бұл жағдайда қалай әрекет етуі керек?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
