«Джеймс Уэбб» (JWST) ғарыштық телескопы өте үлкен қара құрдымды анықтады. Ғалымдардың пікірінше, бұл жаңалық Әлемнің қалыптасуы туралы қолданыстағы теорияларды түбегейлі өзгертуі мүмкін. Бұл туралы Кембридж университетінің «Universe Today» журналы хабарлады.
Мәлім болғандай, Кембридж университеті бастаған халықаралық зерттеушілер тобы массасы шамамен 50 миллион Күнге тең алып қара құрдымды тапты. Ол өзі орналасқан галактикадағы жұлдыздардан да бұрын пайда болған болуы мүмкін. QSO1 немесе Abell2744-QSO1 деп аталатын бұл жұмбақ нысан «Джеймс Уэбб» телескопының көмегімен табылды.
Мамандар бұл жаңалық қара құрдымдардың қалай қалыптасатыны туралы дәстүрлі көзқарастарға күмән келтіретінін атап өтті. Бұған дейін ғалымдар алдымен алып жұлдыздар пайда болады, содан кейін олар коллапсқа ұшырап қара құрдымға айналады және уақыт өте келе заттарды жұтып үлкейеді деп есептеген.
Алайда жаңа мәліметтерге сәйкес, QSO1 өз галактикасында жұлдыздар әлі қалыптаспаған кезеңде-ақ үлкен массаға ие болған. Талдаулар нысанды қоршаған газ негізінен сутегі мен гелийден тұратынын, ал жұлдыздар қызметінен кейін түзілетін ауыр элементтердің мүлдем жоқтығын көрсетті.
Ғалымдар «Пандора шоғыры» деген атпен белгілі Abell 2744 галактикалар шоғырының гравитациялық линзалау әсері арқылы нысанның массасын өлшеуге қол жеткізді. Бұл әсер алыс нысандардан келетін жарықты күшейтіп, нақты бақылау жүргізуге мүмкіндік берді.
Қосымша талдауларға сәйкес, жүйе массасының негізгі бөлігі жұлдыздарда емес, орталық қара құрдымда шоғырланған. Зерттеушілердің есебінше, қара құрдым бүкіл жүйе массасының шамамен үштен екісін құрайды.
Авторлар бұл нысан Үлкен жарылыстан кейін пайда болған «ауыр тұқымдардан» қалыптасқан немесе алып газ бұлттарының тікелей коллапсы нәтижесінде туындаған болуы мүмкін деп болжайды.
Қызығы, JWST телескопы қазірдің өзінде «кішкентай қызыл нүктелер» деп аталатын жүздеген осындай нысандарды анықтады. Бұл мұндай жүйелер алғашқы Әлем дәуірінде кең таралған болуы мүмкін екенін білдіреді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
