Dunyo aholisi soni jadal o‘sib borayotgan bir paytda, hayot manbai bo‘lmish chuchuk suv zaxiralari strategik boylikka aylanib bormoqda. Jahon bankining so‘nggi hisobotlari shuni ko‘rsatadiki, obihayot zaxiralari yer yuzida o‘ta notekis taqsimlangan.
Zamin.uz dunyoning "suv boylari" va yaqinlashayotgan global tashnalik xavfi haqidagi qiziqarli ma’lumotlarni taqdim etadi.
Bugungi kunda Braziliya suv resurslari bo‘yicha sayyoramizda mutlaq yetakchi hisoblanadi. Ushbu lotin Amerikasi davlati ixtiyorida 5 661 milliard kubometr chuchuk suv mavjud. Rossiya esa 4 312 milliard kubometr ko‘rsatkich bilan ikkinchi o‘rinni band etgan. Yetakchi beshlikdan, shuningdek, Kanada, AQSH va Xitoy ham joy olgan.
Eng boy davlatlar reytingi:
Tropik iqlim va ulkan daryo tizimlari sababli quyidagi mamlakatlar suv zaxiralari bo‘yicha yuqori pog‘onalarda turadi:
- Kanada va AQSH: Mos ravishda 2 850 va 2 818 milliard kubometr.
- Xitoy: 2 813 milliard kubometr.
- Kolumbiya va Indoneziya: 2 000 milliard kubometrdan ortiq zaxira.
- Peru va Hindiston: Ro‘yxatning keyingi qatorlaridan joy olgan.
Zaxira ko‘p, ammo muammolar kam emas
Qizig‘i shundaki, hatto suvga eng boy davlatlarda ham mahalliy taqchillik kuzatiladi. Buning asosiy sababi — suv manbalarining aholi yashaydigan punktlardan uzoqdaligidir.
- Braziliya misolida: Asosiy suv Amazonka havzasida, ammo eng katta talab San-Paulu kabi megapolislarda.
- Rossiya misolida: Ulkan zaxiralar Sibirda jamlangan, aholining asosiy qismi esa mamlakatning Yevropa qismida yashaydi.
2030 yil: Global tashnalik xavfi
Jahon banki ekspertlarining ogohlantirishicha, agar iste’mol shu zaylda davom etsa, 2030 yilga borib suvga bo‘lgan ehtiyoj mavjud imkoniyatlardan 40 foizga oshib ketadi. Bunga aholi o‘sishi, shiddatli urbanizatsiya va iqlim o‘zgarishi sabab bo‘lmoqda.
Yechim qayerda?
Hozirda ko‘plab hukumatlar suvdan foydalanish samaradorligini oshirishga e’tibor qaratmoqda. Chunki dunyodagi jami chuchuk suvning 70 foizi aynan qishloq xo‘jaligi uchun sarflanadi. Shu bois, tejamkor sug‘orish tizimlari, dengiz suvini chuchuklashtirish va yangi suv omborlari qurish strategik vazifaga aylangan.
Aziz o‘quvchilar, sizningcha, suv tanqisligi kelajakda davlatlar o‘rtasidagi nizolarga sabab bo‘lishi mumkinmi? Siz o‘z kundalik hayotingizda suvni tejash uchun nimalar qilyapsiz?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
