Chuqur narkoz holatida ham miya nutqni tahlil qilish va o‘rganish qobiliyatini saqlaydi

Baylor College of Medicine va Garvard universiteti neyrobiologlari inson miyasi chuqur narkoz holatida ham yuqori darajadagi axborotni qayta ishlash va semantik tahlil qilish qobiliyatini saqlab qolishini aniqlashdi. Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, xotira shakllanishi uchun masʼul bo‘lgan gippokamp sohasi anesteziya vaqtida ham mustaqil ravishda murakkab maʼlumotlarni tahlil qilishda davom etadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Tajribalar davomida epilepsiyani davolash uchun operatsiya qilinayotgan yetti nafar bemorning miya faoliyati kuzatildi. Propofol yordamida chuqur narkoz holatiga keltirilgan bemorlarning neyronlari tovushli signallardagi o‘zgarishlarni nafaqat aniqladi, balki ularga moslashish orqali yangi maʼlumotlarni o‘rganishni ham davom ettirdi. Bu jarayon neyronlar guruhining o‘z tuzilishini dinamik ravishda qayta qurishi orqali amalga oshiriladi.

Eng muhim natijalardan biri shundaki, hatto behush holatda ham miya nutq qismlarini (ot, feʼl, sifat) farqlay olgan va so‘zlarning semantik kategoriyasiga munosabat bildirgan. Tadqiqotchilar tomonidan ishlab chiqilgan RNN (rekurrent neyron tarmoq) modeli bu hisob-kitoblar miya po‘stlog‘idan mustaqil ravishda, tormozlovchi neyron aloqalar orqali amalga oshirilishini tasdiqladi.

Ushbu kashfiyot ong va axborotni qayta ishlash jarayonlari o‘rtasidagi farqni ochib beradi. Olingan natijalar insult yoki bosh miya jarohatlaridan keyin bemorlarni reabilitatsiya qilishda yangi imkoniyatlar yaratishi mumkin, chunki bu bemorlar hushsiz holatda bo‘lsa ham, ularning kognitiv funksiyalarini rag‘batlantirish imkonini beradi.