Prezident Shavkat Mirziyoyev kreativ iqtisodiyotni rivojlantirish, madaniyat muassasalarining infratuzilmasini yaxshilash va yangi kreativ maydonlarni barpo etishga bag‘ishlangan taqdimot bilan tanishdi. Unda bir yo‘la bir necha yirik tashabbuslar muhokama qilindi: Milliy restavratsiya institutini tashkil etish, Samarqanddagi Bibixonim masjidini restavratsiya qilish, shuningdek “Turkiston” yozgi amfiteatrini ta’mirlash loyihalari ko‘rib chiqildi.
Yig‘ilishda muhim bir nuqta alohida ta’kidlandi: mamlakat aholisining 60 foizdan ortig‘ini yoshlar tashkil etadi. Raqamli infratuzilma tez sur’atlarda rivojlanyapti, madaniy meros esa juda boy. Ana shu omillar kreativ sohada “katta sakrash” qilish uchun mustahkam zamin bo‘la oladi. Maqsadlar ham aniq qo‘yilgan: 2030 yilga qadar kreativ iqtisodiyotning YAIMdagi ulushini 5 foizga, ya’ni 145 trillion so‘mga yetkazish, eksportni 1 milliard dollarga chiqarish va sohada band aholi sonini 500 ming nafardan oshirish.
Taqdimotda Toshkent shahrida joylashadigan Kreativ industriya parkining konsepsiyasi atroflicha ko‘rib chiqildi. Loyihaga ko‘ra, bu yerda yashil bog‘ va art-obyektlar, xalqaro dasturlash tarmog‘ining Toshkent maktabi, kitob kafesi, sport maydonlari, ijodiy pavilonlar, kovorking markazi hamda ofislar tashkil etiladi. Bundan tashqari, kino va video ishlab chiqarish maydonlari, ovoz yozish studiyasi, kreativ industriya kampusi, shuningdek yoshlar va ijodkorlar uchun mehmonxona ham barpo etilishi rejalashtirilgan. Loyiha davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshirilishi belgilangan.
Shu bilan cheklanmay, Yangi Toshkent hududi va Nukus shahrida ham kreativ parklar tashkil etish rejasi bor. Yangi Toshkentda rezidentlar uchun ijara maydonlari, studiyalar, media va anjuman zallari, tijorat va xizmat ko‘rsatish obyektlari joylashtiriladi. Nukusda esa Istiqlol bog‘idagi mavjud pavilon rekonstruksiya qilinib, ko‘p funksiyali jamoat-madaniyat markaziga aylantirilishi ko‘zda tutilgan.
Nukusdagi loyihaning eng e’tiborli jihati — unda O‘zbekistonning “EKSPO-2025”dagi milliy paviloni joylashtirilishi va yonida zamonaviy kutubxona barpo etilishi rejalashtirilganidir. Ya’ni gap faqat binolar haqida emas — gap intellektual muhit, madaniy harakat va yangi auditoriyani jalb qiladigan joziba nuqtalari haqida ketmoqda.
Yig‘ilishda madaniyat markazlari faoliyati ham tanqidiy tahlil qilindi. Respublikada 800 dan ortiq madaniyat markazi borligi, ularning yarmidan ko‘pi ta’mirtalab ekani qayd etildi. Eng og‘riqli masala esa — ko‘p markazlar haligacha eskicha ish uslubida qolib ketgani, asosan bayram tadbirlari bilan cheklanib qolayotgani bo‘ldi.
Shu sabab madaniyat markazlarini zamonaviy andoza asosida yangilash bo‘yicha pilot loyiha tayyorlangan. U Toshkent, Qo‘qon, Buxoro va Samarqanddagi 4 ta markazni qamrab oladi. Birinchi markaz Toshkent shahridagi “Gulshan” madaniyat markazi negizida tashkil etilmoqda. U yerda “madaniyat – ta’lim – hordiq – muloqot” zanjiriga tayangan holda turli yo‘nalishlarda klublar, ustaxonalar, studiyalar va to‘garaklar ochilishi ko‘zda tutilgan.
Yana bir muhim tashabbus — Buyuk Britaniya Qirollik jamg‘armasi maktabi tajribasi asosida Toshkent shahrida An’anaviy san’at oliy maktabini tashkil etish rejasi. Ushbu oliy maktabda kulolchilik va g‘isht terish, manzarali bezak, yog‘och o‘ymakorligi, arxitekturaviy xattotlik, geometrik va biomorf naqsh yo‘nalishlarida bakalavriat va magistratura dasturlari yo‘lga qo‘yiladi. Ta’lim ingliz tilida olib boriladi, ikki yillik dastur asosida mutaxassislar tayyorlanadi. Rejaga ko‘ra, 2027 yilda 50 nafar, 2031 yilga kelib esa yiliga 80 nafar kadr tayyorlash quvvatiga chiqish mo‘ljallangan.
Taqdimotda yana Milliy restavratsiya institutini tashkil etish, Samarqanddagi Bibixonim masjidini restavratsiya qilish, “Turkiston” yozgi amfiteatrini ta’mirlash ishlari muhokama qilinib, loyihalashtirish va restavratsiya jarayonlarini YUNЕSKO bilan to‘liq kelishilgan holda bajarish zarurligi alohida qayd etildi.
Davlat rahbari kreativ iqtisodiyotni rivojlantirish faqat madaniy emas, iqtisodiy jihatdan ham strategik ahamiyatga ega ekanini ta’kidlab, belgilangan loyihalar ijrosini sifatli ta’minlash bo‘yicha ko‘rsatmalar berdi.
Qisqasi, bu tashabbuslar bir-biridan uzoq bo‘lgan alohida loyihalar emas — ular bir chiziqqa ulangan: yoshlarga imkoniyat, shaharlarga yangi muhit, iqtisodiyotga yangi drayver, madaniy merosga esa ehtiyotkor va zamonaviy yondashuv. Endi asosiysi — rejalar qog‘ozda emas, hayotda “ishlaydigan” maydonga aylansin.
