2025 жылы Германия үкіметі қару-жарақ пен әскери техника экспорты бойынша рұқсаттарды жалпы шамамен 12 миллиард еуроға мақұлдады. Ресми мәліметтерге сәйкес, бұл көрсеткіш 2024 жылғы рекордтық деңгейден сәл төмендесе де, көлем әлі де өте үлкен болып қалуда.
Ең қызығы, Украина қайтадан негізгі қабылдаушыға айналды: Берлин Киевке 2 миллиард еуродан астам экспорттық рұқсаттар берді. Бұл - майдандағы жағдайдың "ыстық" жағдайында саяси шешімдердің де, экономикалық сандардың да қаншалықты тез өзгеріп жатқанының тағы бір дәлелі.
Кімдер алғашқы үштікте?
Есептегі рейтингте екінші және үшінші орындарда Германияның НАТО бойынша екі серіктесі - Норвегия (шамамен 1,3 миллиард еуро) және Швеция (шамамен 1 миллиард еуро) тіркелген.
12 млрд еуро қалай бөлінді?
Ресми түсініктеме бойынша, жалпы соманың:
- шамамен 5,6 млрд еуро - қару-жарақтың өзіне,
- шамамен 6,4 млрд еуро - басқа әскери техникаға тиесілі.
Лицензиялар механизмі де екі түрлі болғаны айтылуда: көп бөлігі жеке экспорттық лицензиялар арқылы, тағы бір бөлігі жалпы лицензиялар аясында жүзеге асырылуы көзделген.
Сонымен қатар, министрлік мәліметінше, экспорттық рұқсаттардың шамамен 90 пайызы Еуропа Одағы, НАТО, сондай-ақ Оңтүстік Корея мен Сингапур сияқты бағыттармен және Украинаға көмек көрсетумен байланысты. (Қалған бөлігі "үшінші елдер" үлесі ретінде берілген.)
PURL арқылы жаңа схема және қосымша қаражат
2025 жылдың желтоқсанында Германия сыртқы істер министрі Йоханн Вадефуль Украинаға америкалық қару-жарақ сатып алуға қосымша 200 миллион доллар бөлінетінін мәлімдеді. Бұл қаражат PURL - Prioritised Ukraine Requirements List бағдарламасы аясында бағытталатыны айтылған.
PURL-дің мағынасы қарапайым: Украинаға қажетті "басымдықтар тізімі" негізінде АҚШ-та өндірілетін қару-жарақ үшін одақтастар ақша төлейді, содан кейін жеткізілімдер үйлестіріледі.
Украина басшылығы да бұл механизм бойынша қаражат ағыны үлкен маңызға ие екенін бірнеше рет айтқан: PURL аясында Patriot және HIMARS үшін оқ-дәрілер сияқты маңызды позициялар қаржыландырылып жатқаны айтылады.
Не болады?
Бұл сандар бір нәрсені анық көрсетеді: Еуропа қауіпсіздік архитектурасы "қағаз стратегиясынан" шығып, нақты қаражат пен нақты логистикаға айналды. 2026 жылы да Украина төңірегіндегі қажеттіліктердің төмендеуі қиын - демек, лицензиялар, келісімшарттар және саяси пікірталастар жалғасады. Қысқасы, бұл тарихтағы "үлкен сандар дәуірі" және онда есептеулер тек экономика ғана емес - геосаясат та.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
