Таяу Шығыстағы шиеленістің күшеюімен мұнай нарығы қайтадан қатты тербеліске түсті. Сауданың ашылуында Brent маркалы мұнайдың бағасы күрт секіріп, барреліне 80 доллардан асты. Кейде ол 82 доллардан асып, кейін біршама артқа шегініп, 79 доллар шамасында қалыптасты. Бұл нарықтағы алаңдаушылықтың, жеткізілімнің үзілуінен қорқудың және инвесторлардың сақтығының қайта күшейгенін көрсетті. Reuters мәліметінше, Brent бір уақытта 82,37 долларға дейін көтерілген.
Сарапшылардың көпшілігі бұл өсуді жай ғана бір күндік толқу деп бағаламайды. Citigroup сарапшылары алдағы аптада Brent бағасы кемінде 80-90 доллар аралығында қалуы мүмкін екенін айтады. Яғни, нарық қазір қарапайым экономикалық сигналдармен емес, геосаяси тәуекелдермен басқарылатын кезеңге кірді. Аймақтағы жағдай жұмсармаса, бағаның одан да жоғары нүктелерге көтерілуі ешкімді таң қалдырмайды.
Нарықтағы көңіл-күйді одан әрі шиеленістіріп отырған жайт - Парсы шығанағындағы тасымалдау жолдары мен танкер қозғалысымен байланысты тәуекелдер. Reuters агенттігі мен басқа да дереккөздерге сүйенсек, Ормуз бұғазы айналасындағы қозғалыс айтарлықтай бұзылған, логистика баяулаған, ал кейбір компаниялар жүк тасымалдауды қайта қарастырып жатыр. Сондықтан Wood Mackenzie және басқа да нарық қатысушылары сияқты сарапшылар навигация тез қалпына келтірілмесе, мұнай 100 доллардан да асып кетуі мүмкін екенін ескертеді. Reuters материалдарында да ұзаққа созылған үзіліс Brent-ті 100 доллардан жоғары көтеруі мүмкін екені айтылған.
Кейбір банктер мен инвестициялық үйлер өз болжамдарын жоғары қарай қайта қарауда. Morgan Stanley бұрынғы салыстырмалы түрде төмен бағаларды көтеріп, жақын арада геосаяси "тәуекел-сыйлық" мұнай бағасында сақталатынын атап өтті. Бұл нарық қазір нақты қамтамасыз ету үшін ғана емес, соғыс қаупі үшін де қосымша ақы төлеп жатқанын білдіреді. Қысқасы, қазір сатып алушы да, инвестор да әрбір хабарламаны баррель бағасына айналдырып жатқан жағдай қалыптасты.
Мұнайдағы бұл жылжу тек энергия нарығымен ғана шектелмеді. Алтын сияқты қауіпсіз активтер алдымен күрт қымбаттады, содан кейін ішінара кері тартты. Жаһандық акциялар нарықтары сауданың басында төмендеді, содан кейін кейбір шығындарды жабуға тырысты. Яғни, капитал нарығында классикалық көрініс байқалады: тәуекел артады - ақша қауіпсіз пана іздейді, ал биржалар қысымға ұшырайды.
Парсы шығанағындағы қаржы алаңы да бұдан тыс қалмады. Біріккен Араб Әмірліктерінің реттеушісі Абу-Даби мен Дубайдың негізгі қор нарықтары 2 және 3 март күндері жабылатынын жариялады. Ресми мәлімдемеде жағдайды үнемі бақылап отыратыны және қажет болған жағдайда қосымша шаралар қабылданатыны айтылған. Бұл шешімнің өзі аймақтағы алаңдаушылықтың қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетеді.
Қорытынды қарапайым, бірақ қатал: соғыс мұнай бағасын көтеріп қана қоймай, бүкіл нарық психологиясын өзгертеді. Қазір барлығының назары бір нүктеде - қақтығыс қанша уақытқа созылады және Ормуз бұғазындағы қозғалыс қаншалықты тез қалпына келеді? Егер жағдай жеңілдемесе, біз мұнай, газ, инфляция және тіпті күнделікті тауарлардың бағасында жаңа қысым толқынын көре аламыз. Нарық қазір жүйкеде, ал мұнай сол жүйкенің ең сезімтал айнасына айналды.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
