Фото: RuNews24.ru коллажы
Таяу Шығыстағы саяси температура ең жоғарғы деңгейге жетті. Исламабадта өткен күрделі келіссөздер нәтижесіз аяқталғаннан кейін Вашингтон Тегеранға қарсы қатаң шараларды қолдана бастады. Zamin.uz әлем саясатын түбегейлі өзгертуі мүмкін осы экономикалық және әскери қоршаудың егжей-тегжейін ұсынады.
Дипломатияның күйреуі және Трамптың «козыры»
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен келісімге келу мүмкіндігі жоғалғаннан кейін теңіз блокадасын енгізу ықтималдығын жоққа шығармайтынын ишара етті. Ақ үй басшысы өзінің Truth Social парақшасында журналист Джон Соломонның «Иран көнбесе Трамптың козыры: теңіз блокадасы» атты мақаласын бөлісіп, Тегеранға ашық ескерту жолдады. Сарапшылардың пікірінше, Вашингтон Венесуэла сценарийін қайталауды көздеп отыр: мұнай жолдарын толық жауып, Иран экономикасын тұралатып тастау.
Үш әуе тасымалдаушы кеме тығылып тұр: әскери күш шоғырлануы
Қазіргі таңда Парсы шығанағы мен оған жақын аймақтарда АҚШ-тың орасан зор әскери күші шоғырланған. Жағдай соншалықты күрделі, бір уақытта үш әуе тасымалдаушы соққы тобы орналастырылған:
- USS Gerald R. Ford — Қызыл теңізде;
- USS Abraham Lincoln — Араб теңізінде;
- USS George H. W. Bush — Норфолк базасынан шығып, жақын арада аймаққа жетеді деп күтілуде.
Мұндай әскери қуат тікелей қақтығысқа кірмей-ақ Иранның барлық теңіз саудасын іс жүзінде тоқтатуға мүмкіндік береді.
Миллиардтаған шығын: экономикалық соққы
Иран қазіргі уақытта тәулігіне шамамен 2,8 миллион баррель мұнай экспорттайды және әлемдік нарықтағы жоғары баға (барреліне 120 долларға дейін) жағдайында орасан табыс табуда. Теңіз блокадасы Тегеранды ай сайын ондаған миллиард доллардан айыруы мүмкін. Бұл елдің негізгі қаржылық тамырларын кесіп тастаумен тең.
Ормуз бұғазындағы «тазалау» операциясы
АҚШ Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) қазірдің өзінде нақты әрекеттерге көшті. USS Frank E. Peterson және USS Michael Murphy эсминецтері Иран Ормуз бұғазына орналастырған миналарды залалсыздандыру жұмыстарын бастады. Мақсат — кемелер үшін қауіпсіз әрі бақылаудағы жаңа бағыт құру.
21 сағаттық келіссөздер және жұдырықтасуға жақын дипломатия
Исламабадта өткен 21 сағаттық марафон келіссөздер өте шиеленісті жағдайда өтті. Мәліметтерге сәйкес, АҚШ өкілі Уиткофф пен Иран Сыртқы істер министрі арасындағы келіспеушілік тіпті физикалық қақтығыс деңгейіне дейін жеткен. Тараптар ядролық бағдарлама мен Ормуз бұғазының мәртебесі бойынша келісімге келе алмады. АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнстің айтуынша, Иран АҚШ шарттарын қабылдаудан бас тартқан, ал Трамп болса қатаң ұстаным танытып, «келісім болса да, болмаса да біз бәрібір жеңеміз» деген.
Енді дипломатиялық жолдар іс жүзінде жабылып, «әскери қысым» мен «экономикалық қоршау» алдыңғы орынға шықты.
Құрметті оқырмандар, сіздің ойыңызша, теңіз блокадасы Иранды келісімге келуге мәжбүр ете ала ма? Бұл жағдай жаңа ірі соғысқа алып келуі мүмкін бе?
