Кеше, 12 сәуірде Венгрияда өткен парламент сайлауы елдің және бүкіл Еуропа Одағының саяси көрінісіне айтарлықтай әсер етті. Нәтижелерге сәйкес, 16 жылдық билік кезеңі аяқталып, саяси күштердің тепе-теңдігі түбегейлі өзгерді.
45 жастағы Петер Мадяр басқаратын оппозиция және “Тиса” партиясы парламентте басымдыққа ие болды. 62 жастағы қазіргі премьер-министр Виктор Орбан сайлауда жеңіліске ұшырады.
Дауыстардың шамамен 99%-ы саналған нәтижелер бойынша, 199 орындық парламентте 138 орын оппозицияға өтті, ал “Фидес” партиясы 55 орынмен шектелді.
Жергілікті каналдар мен саясаткерлердің реакциясы
Telegram-дағы “Файзбоғ” каналы сайлауды жан-жақты талдап, нәтижені тек Орбан үшін ғана емес, жаһандық саяси орталықтар үшін де жеңіліс ретінде бағалады. Канал талдауына сәйкес Дональд Трамп қолдаған саяси бағыт және Ресеймен жақындасу стратегиясы сайлау нәтижесіне әсер ете алмаған.
“Файзбоғ” Виктор Орбан ұзақ жылдар бойы Еуропа Одағы ішінде ерекше ұстанымда болғанын, алайда сайлаушылар бұл саясаттан шаршағанын атап өтті.
Telegram каналы “Давлетов” жағдайды одан да қатаң бағалап, Орбанның жеңілісін “Венгрияның Еуропаға қайта оралу сигналы” деп түсіндірді. Каналға сәйкес, венгр сайлаушылары авторитарлық басқару стилінен бас тартқан.
Саясаттанушы және талдаушылар пікірі
Саясаттанушы Отабек Акромов Орбанның жеңілісін халықаралық популистік лагерь үшін ауыр соққы деп мәлімдеді. Оның пікірінше Виктор Орбан тек саясаткер ғана емес, сонымен қатар “либералдық тәртіпке қарсы символ” ретінде қарастырылған.
Акромов Орбанның “нелибералды демократия” моделі бұрын Дональд Трамп сияқты көшбасшылар мен Еуропадағы оңшыл қозғалыстар үшін үлгі болғанын, бірақ қазір бұл модель әлсіреу белгілерін көрсетіп жатқанын айтты.
Талдаушы Муҳаммадқодир Собиров бұл нәтижені “16 жылдық саяси кезеңнің аяқталуы” деп атады. Оның айтуынша, Орбанның саясаты Венгрияны Ресей энергия ресурстарына қатты тәуелді етіп қойған, бұл жаңа үкімет үшін қиындықтар тудырады.
Халықаралық әсер
Кейбір халықаралық сарапшылардың пікірінше, Владимир Путинмен жақын қарым-қатынасымен танылған Орбанның қызметтен кетуі Еуропа Одағы ішіндегі саяси тепе-теңдікті өзгертуі мүмкін.
Сарапшылар Венгриядағы жаңа саяси кезең Еуропа саясатында жаңа бағыттың басталуы болуы мүмкін екенін айтады.
Жалпы алғанда, Венгрия парламент сайлауы тек ішкі саяси өзгеріс емес, сонымен қатар жаһандық популистік қозғалыстар үшін маңызды сигнал ретінде бағалануда.
