Таяу Шығыстағы күрделі жағдай мен Ақ үйдің Иранға қатысты саясаты әлемдік қоғамдастықтың назарында қалып отыр. Америкалық дипломатияның бұрынғы басшылары тарапынан айтылып жатқан пікірлер Вашингтон мен Тель-Авив арасындағы жасырын келісімдерді әшкерелеп отыр. Zamin.uz осы геосаяси үдерістердің ең маңызды тұстарын ұсынады.
Бұрынғы мемлекеттік хатшылардың сенсациялық мойындаулары
АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон АҚШ-тың Иранмен келіссөздердегі ұстанымы айтарлықтай әлсірегенін мәлімдеді. 2009–2013 жылдары қызмет атқарған Клинтон ханымның айтуынша, Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху көп жылдан бері Американы Тегеранға қарсы қарулы қақтығысқа итермелеуге тырысқан.
«Нетаньяху бұрынғы президенттерді Иранмен шексіз қақтығысқа кіруге көндіруге тырысты. Мен мұндай нақты нәтиже бермейтін әрекеттерді үнемі жоққа шығарып келдім», — деді Хиллари Клинтон.
Бұл пікірлерді АҚШ-тың тағы бір саяси ардагері Джон Керри де растады. Оның айтуынша, Джордж Буш, Барак Обама және Джо Байден Нетаньяхудың Иранға соққы жасау туралы өтініштерін үнемі қабылдамаған.
Трамп пен Нетаньяхудың «бейнетұсаукесері»
Сарапшылардың пікірінше, АҚШ-тың 28 ақпанда Иранға қарсы бастаған әскери операциясы Нетаньяхудың күшті ықпалының нәтижесі болған. Израиль премьер-министрі Ақ үйде бірнеше сағатқа созылған келіссөздер мен арнайы бейнетұсаукесерлер арқылы Дональд Трампты Тегеранда режимді өзгерту қажеттігіне сендіргені айтылады.
Алайда бұл агрессия Екінші дүниежүзілік соғыстан бері АҚШ тарихындағы ең аз қолдау тапқан әскери әрекеттердің бірі болды. Трамп әкімшілігі Иранның АҚШ үшін тікелей қауіп екенін дәлелдейтін ешқандай нақты айғақ ұсына алмады.
Экономикалық қысым және саяси отставкалар
Иранға қарсы басталған агрессия тек Таяу Шығыста ғана емес, бүкіл әлемде, соның ішінде АҚШ-та да бағаның күрт қымбаттауына әкелді. Бұл Трамп әкімшілігіне ішкі және сыртқы қысымды күшейтті. Вашингтонның «Тель-Авивтің ырғағымен әрекет етуіне» наразы бірқатар шенеуніктер қызметтерінен кетіп жатыр.
Халықаралық әділетке соққы
АҚШ әкімшілігі Нетаньяхуды қорғау мақсатында Халықаралық қылмыстық сотқа (ХҚС) санкциялар енгізді. Адам құқықтарын қорғауды және жаһандық әділетті қамтамасыз етуді мақсат ететін ұйымға қарсы мұндай шараларды халықаралық қауымдастық бұрын-соңды болмаған қадам деп бағалауда.
Құрметті оқырмандар, сіздің ойыңызша, АҚШ-тың Иранға қарсы соғысы әлемдік экономикаға тағы қандай теріс әсерлер әкелуі мүмкін? Ақ үйдің Халықаралық қылмыстық сотқа салған санкцияларын қалай бағалайсыз?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
