Ақ үй мен Иран арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас жаңа, әлдеқайда шиеленіскен кезеңге өтті. Fars ақпарат агенттігі сенімді дереккөздерге сүйене отырып хабарлауынша, ресми Тегеран келіссөздердің келесі кезеңіне өту үшін Вашингтонға «сенімді қалпына келтіруге» бағытталған бес негізгі міндетті жүктеді.
Бұл талаптар топтамасы АҚШ ұсынған 14 тармақтан тұратын бейбітшілік жоспарына жауап ретінде жіберілген, ал ирандық тарап американдық ұсыныстарды «бір жақты» және елдің ұлттық мүдделеріне қайшы деп бағалаған.
Иранның «сенім шарттары» неден тұрады?
Тегеран келесі талаптар сөзсіз орындалмаса, келіссөз үстеліне қайта отырмайтынын қатаң мәлімдеді:
Әскери іс-қимылдарды тоқтату: Барлық майдандарда, әсіресе Ливан аумағында соғыс отын сөндіру.
Экономикалық шектеулерді жою: Иранға қатысты енгізілген барлық санкцияларды алып тастау.
Қаражатты қайтару: Шетелдік банктерде бұғатталған Иран активтеріне қойылған тыйымды алу.
Залалды өтеу: Қарулы қақтығыстар мен соғыс салдарынан келтірілген барлық материалдық залал үшін өтемақы төлеу.
Геосаяси тану: Иранның Ормуз бұғазына толық егемендігін мойындау.
Блокада және сенімсіздік қабырғасы
Иран тарапы пәкістандық делдалдар арқылы Ақ үйге өз наразылығын жеткізген. Теңіз блокадасының әлі де жалғасып жатқаны Тегеранда Вашингтонның бейбітшілікке деген ұмтылысына қатысты үлкен күмән мен сенімсіздік тудыруда.
Жағдай шиеленісуде: Ядролық қауіп және әскери жоспарлар
Биылғы жылдың сәуір айынан бері тараптар арасында нәзік бітімгершілік орнағанымен, жағдай кез келген сәтте ушығып кетуі мүмкін. Ағымдағы жылдың 10 мамыр күні АҚШ президенті Дональд Трамп Иранның бейбітшілік жоспарын «мүлдем қабылдауға болмайтын» құжат деп атаған еді.
Сонымен қатар, Axios басылымының мәліметінше, Трамп өз кеңесшілерімен әскери операцияларды қайта бастау мүмкіндіктерін қарастыруы мүмкін. Тегеран болса, бұған жауап ретінде егер жаңа шабуылдар орын алса, уранды байыту деңгейін рекордтық көрсеткішке — 90 пайызға дейін көтеретінін жоққа шығармайды.
Сіздіңше, АҚШ пен Иран арасындағы бұл «шарттар шайқасы» тағы бір жаңа соғысқа себеп бола ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
