Өзбекстанда шағын бизнесті қорғау және кәсіпкерлер үшін әділ орта қалыптастыру мақсатында салықтық әкімшілендіруді оңтайландыру бойынша жаңа ұсыныстар алға тартылды. Бизнес-омбудсмен бұл бастамаларды Президентке ұсынды.
Негізгі ұсыныстардың бірі — Салық кодексінде есептелген өсімпұл (пеня) мөлшері негізгі қарыз сомасынан аспауы керектігі туралы норманы бекіту. Бұл өзгеріс әсіресе шағын бизнес пен жеке кәсіпкерлер үшін маңызды, себебі кей жағдайларда кешіктірілген төлемдер бойынша өсімпұл жинақталып, кәсіпкерге ауыр қаржылық салмақ түсіреді.
Егер бұл норма заң жүзінде бекітілсе, кәсіпкердің қарызына қосылатын өсімпұл шексіз өспейді. Бұл бизнес иелеріне өз міндеттемелерін орындау үшін қолайлы және әділ жағдай жасайды. Қарапайым тілмен айтқанда, қарызды төлеу керек, бірақ өсімпұл «қарыздан да үлкен тауға» айналмауы тиіс.
Сондай-ақ, кассалық чек бермегені үшін қолданылатын айыппұлдар жүйесін қайта қарау ұсынылуда. Қолданыстағы тәртіпте бұл айыппұлдар көбінесе шағын бизнес үшін ауыр жүк болып табылады. Әсіресе техникалық қателіктер, қызметкердің байқаусыздығы немесе жүйедегі ақаулар кәсіпкерге үлкен қаржылық жаза ретінде қайтуы мүмкін.
Әрине, кассалық чек беру тәртібі сауданың ашықтығы, салық түсімдері және тұтынушы құқығын қорғау үшін маңызды. Бірақ жазалау жүйесі де құқық бұзушылық деңгейіне сай болуы керек. Әйтпесе, шағын кәсіпкерлер дамудың орнына айыппұл қаупімен өмір сүреді.
Бастаманың тағы бір маңызды тұсы — «салық серіктесі» жүйесі арқылы құқық бұзушылықтар туралы хабарлау тәжірибесіндегі теріс пайдалану жағдайларын жоюға бағытталған. Бұл механизм негізінде заң бұзушылықтарды анықтауға қызмет етуі тиіс, бірақ ол дұрыс қолданылмаса, кәсіпкерлерге қысым жасау құралына айналуы мүмкін.
Бизнес-омбудсменнің ұсыныстары шағын бизнесті жазалаудан гөрі, оны дұрыс жолға қоюға, қолдауға және әділ бәсекелестік ортасын қалыптастыруға бағытталған. Себебі шағын бизнес ел экономикасында маңызды орын алады: ол жұмыс орындарын ашады, қызмет көрсету нарығын кеңейтеді және халықтың табысына әсер етеді.
Егер өсімпұлдың өсуі шектелсе, чектер үшін айыппұл жүйесі әділ қарастырылса және хабарлама жүйесіндегі теріс пайдаланулар азайтылса, кәсіпкерлер үшін жұмыс істеу әлдеқайда жеңілдейді. Бұл бизнестің көлеңкеден шығуына және салық жүйесімен қарым-қатынаста салауатты ортаның қалыптасуына қызмет етеді.
Қысқасы, ұсынылып отырған өзгерістер шағын бизнес үшін маңызды сигнал: мемлекет кәсіпкерді тек қадағалап қана қоймай, оның өмір сүруі мен өсуі үшін жағдай жасауы керек. Бизнеске тыныс берсең, ол экономикаға қозғалыс береді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
