Газа секторындағы жағдайды тұрақтандыру және жанжалды реттеу үшін құрылған халықаралық "Бейбітшілік кеңесіне" Ресей президенті Владимир Путиннің де шақырылғаны айтылады. Кремль баспасөз хатшысы Дмитрий Песковтың айтуынша, ұсыныс дипломатиялық арналар арқылы келген және қазір Ресей тарапы бастаманың параметрлері мен мазмұнын зерттеп жатыр.
Кремль нені "анықтағысы" келеді?
Песковтың атап өткені: Мәскеу бұл форматқа қатысу мәселесінде асықпай отыр - алдымен кеңестің нақты өкілеттіктері, шешім қабылдау механизмі, қаржылық және саяси міндеттемелері сияқты аспектілерді анықтағысы келеді. Сондықтан Ресей АҚШ тарапымен кейінгі байланыстар арқылы барлық егжей-тегжей анықталады деп үміттенді.
Яғни, ресми ұстаным әзірге "келісемін" де, "жоқ" та емес - Кремль алдымен ережелерді оқиды, содан кейін қол қою туралы ойланады. Қарапайым тілмен айтқанда: "чатқа қосылу сілтемесі келді, бірақ алдымен топ ережелерін қарастырайық."
Кеңеске кімдер кірді?
БАҚ мәліметінше, кеңес құрамында АҚШ-тың бірқатар жоғары деңгейдегі өкілдері мен халықаралық тұлғалар бар. Атап айтқанда, тізімде АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио, Таяу Шығыс бойынша арнайы өкілі Стив Уиткофф, Джаред Кушнер, Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Тони Блэр, сондай-ақ Дүниежүзілік банк басшысы Аджай Банганың есімдері аталады.
Тоқаев келісімін беріп қойған
Осы оқиғалардың аясында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев кеңеске мүше болуға ұсыныс алғаны және қатысуға дайын екенін мәлімдегені туралы да хабарлар тарады.
Сондай-ақ, бұған дейін Дональд Трамп Өзбекстанды Бейбітшілік кеңесіне шақырғаны, ал Шавкат Мирзияев ұйымға құрылтайшы мемлекет ретінде қосылуға дайын екенін айтқаны туралы хабарлар тараған еді.
Шақыру қай елдерге жіберілді және құрылымның мәні неде?
Bloomberg танысқан ереже жобасына сәйкес, бұл құрылымның міндеттері тек Газамен шектелмеуі мүмкін. Құжатта кеңес "тұрақтылыққа жәрдемдесуге, сенімді және заңды басқаруды қалпына келтіруге, сондай-ақ қақтығыстар әсер еткен немесе қауіп төнген аумақтарда берік бейбітшілікті қамтамасыз етуге ұмтылатын халықаралық ұйым" ретінде сипатталады.
Жарғыдағы тағы бір назар аударатын жайт: кеңеске Дональд Трамп төрағалық ететіні атап өтілді. Сонымен қатар, "өмір бойы мүшелік" мәселесі де талқылау орталығында - мәліметтерге қарағанда, тұрақты мәртебе үшін мемлекеттер кемінде 1 миллиард доллар көлемінде төлем енгізуі шарт.
Хабарламада айтылғандай, Вашингтон бұл бастама бойынша 50 елдің басшыларына, соның ішінде Аргентина, Канада, Франция, Германия, Австралия, Бахрейн, Мысыр, Түркия, Беларусь, Қазақстан, Израиль және Өзбекстан басшыларына шақыру жіберген.
Бұл не деген сөз?
Әзірге ең маңыздысы - "ұсыныс келді" деген сөз автоматты түрде "қосылды" дегенді білдірмейді. Ресей тарапы бастаманың мазмұнын зерттеп жатыр және позиция алдағы дипломатиялық келіссөздерден кейін анықталуы мүмкін. Егер Мәскеу форматты өз мүдделері мен халықаралық ұстанымына сай деп санаса, қатысуы ықтимал; әйтпесе - мәселе келіссөздер деңгейінде қалуы да мүмкін.
Қысқаша қорытынды: Газа төңірегіндегі геосаяси "үлкен үстелге" жаңа орындар қойылуда. Кім отыратыны әлі толық белгісіз, бірақ ойынның үлкен екені анық.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
