Панама Жоғарғы соты CK Hutchison компаниясына Панама каналының екі жағындағы екі ірі портты - Балбоа портын (Тынық мұхит жағалауы) және Кристобал портын (Атлантика жағы) басқару құқығын берген келісімшартты бұзды. Судьялар келісімнің шарттары ел конституциясының талаптарына қайшы келетінін атап өтті.
Бұл шешім - дөрекі тілмен айтқанда - арна төңірегіндегі "кімнің ықпалы күшті?" деген геосаяси сериалдың жаңа сериясына ұқсады. Өйткені мәселе тек портты басқаруға ғана емес, сонымен қатар аймақтың инфрақұрылымы арқылы әсер ету ойынына да келіп тіреледі.
Бұл шешім неге сонша шу шығарды?
Хабарламаларда айтылғандай, бұл оқиға Дональд Трамптың Батыс жартышарда ықпал ету үшін күресте, әсіресе Бейжіңмен текетірес аясында дипломатиялық "жеңіс" ретінде бағалануда. Трамп бұған дейін каналдың айналасындағы Қытай инфрақұрылымы АҚШ қауіпсіздігіне қауіп төндіруі мүмкін екендігі туралы қатаң мәлімдемелер жасаған болатын.
Талап-арыз және 1,3 млрд долларлық "жоғалған мүмкіндік" туралы
Мәліметтерге қарағанда, жекеменшік заңгерлер мен елдің бас бақылаушысы келісімшарттардың мемлекет мүддесіне нұқсан келтіретінін айтқан, осы негізде талап-арыз қозғалған. Үкіметтің тексеруі 1990 жылдардың соңынан бері келісім шарттары салдарынан бюджетке шамамен 1,3 миллиард доллар түсім түспегенін көрсетті.
Енді лицензия жойылғаннан кейін үкімет порттарға уақытша операторды тарту, содан кейін жаңа конкурс (тендер) өткізу жоспарын қарастыруда.
Қытайға "сигнал," АҚШ-қа "плюс" бола ма?
Хабарламаларда Латын Америкасының инфрақұрылымына Қытайдың үлкен инвестиция құйғаны, бірақ Панаманың ең ірі инвесторы және сауда серіктесі АҚШ болып қала беретіні де айтылады.
WSJ басылымының жазуынша, Бейжің үшін бұл Қытайдың аймақтағы негізгі одақтасы - Венесуэла басшысы Николас Мадуроның Америка әскері тарапынан Каракаста ұсталғанына бірнеше апта өткеннен кейін болған дипломатиялық жеңіліс. Қытай үкіметінің жоспарларынан хабардар дереккөздің хабарлауынша, Бейжің өз мүдделерін қорғау жолдарын зерттеу үшін Латын Америкасы бойынша жұмыс тобын құрып жатыр және, мүмкін, жауап шараларының нұсқаларын іздейді.
Панама экономикасы туралы қысқаша түсінік
Панамада ұлттық ақша жүйесінде АҚШ доллары кеңінен қолданылады, ал толық долларланған жүйе жағдайында орталық банктің болмауы сияқты ерекшеліктер де сарапшылардың талдауларында атап өтіледі.
Қорытынды: бұл шешім тек "порт кімдікі болады?" деген сұрақ емес. Бұл транзит, логистика және әсер ету нүктелері үшін үлкен ойын. Қысқасы, порттар - контейнерлер үшін, ал шешімдер геосаясат үшін.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
