Сурет: Agasht/Middle East Images/IMAGO
Сейсенбі, 17 ақпанда Иранда үкіметке қарсы наразылық акциялары кезінде қаза тапқандарды еске алу тағы да күн тәртібіне қойылды. Бірнеше қалада еске алу рәсімдері өтті, ал кейбір жерлерде қауіпсіздік күштерімен жаңа қақтығыстар туралы хабарламалар болды.
Ең көп талқыланған көріністердің бірі Абаданда болды: әлеуметтік желілерде жарияланған кадрларда адамдардың қолдарына гүл шоқтары мен қаза тапқандардың фотосуреттерін ұстап, үкіметке қарсы ұрандар айқайлағаны көрсетілген. Кейбір бейнежазбаларда жиналғандардың үрейленіп, атыс дыбыстары арасында жан-жаққа шашырап кеткені көрсетілген.
Мешхедте еске алу рәсімінде «Бір адам қаза тапты - оның артында мыңдаған адам тұр» сияқты ұрандар да болғаны туралы хабарланды. Жалпы алғанда, бұл жолы еске алу рәсімдері қоғамдағы «тыныш отырып, еске алудың» орнына терең ауырсыну мен жиналған ашуды көрсететін сияқты.
Сонымен қатар, билік Тегеранда ресми рәсім өткізді. Оның Имам Хомейнидің Ұлы кесенесінде өткені, қатысушылардың тулар мен құрбандардың портреттерін көтеріп, мемлекеттің ұстанымына сәйкес ұрандар айтқаны туралы хабарланды. Салтанатқа вице-президент Мохаммад Реза Ареф бастаған жоғары лауазымды шенеуніктер де қатысты.
Таснимнің мәліметі бойынша, Ислам революциясы күзетшілер корпусының қолбасшысы Эсмаил Каани іс-шарада «тұрақсыздықты қолдайтындар қылмыскерлер және олардың салдарымен бетпе-бет келеді» деп мәлімдеді.
Бұл оқиғалардың тамыры 2025 жылдың желтоқсанында басталған наразылықтарға барып тіреледі: халықаралық БАҚ-тың хабарлауынша, бастапқыда экономикалық себептермен туындаған наразылықтар тез арада саяси ауқымға ие болып, бүкіл елге таралды. Бұл үдерісте байланыс шектеулері мен интернеттің үзілуі, сондай-ақ күш қолдану туралы көптеген хабарламалар болды.
Құрбандар санының көрсеткіштері айтарлықтай өзгереді. Үкімет 3117 өлім туралы хабарлады (бейбіт тұрғындар мен қауіпсіздік қызметкерлерін қоса алғанда). Алайда, тәуелсіз есептерде бұл көрсеткіш әлдеқайда жоғары: АҚШ-та орналасқан Адам құқықтары белсенділерінің жаңалықтар агенттігі кем дегенде 7005 өлім туралы хабарлады. Сондықтан оқиғалардың толық көлемін тәуелсіз түрде тексеру қиын екені жиі айтылады.
Қысқасы, 17 ақпандағы еске алу шаралары қоғамдағы жаралардың әлі жазылмағанын еске салды. Бір жағы «бақылау» дейді, екінші жағы «әділеттілік» дейді — және осы екі сөздің арасында мыңдаған адамның тағдыры тұр. Енді үлкен сұрақ: алдағы күндер «тыныштық» әкеле ме, әлде жаңа толқын қайтадан көтеріле ме?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
