Таяу Шығыстағы шиеленіс одан да қауіпті кезеңге өтуде. 2 наурызға қараған түні Иран Израиль мен Американың аймақтағы әскери нүктелеріне бағытталған шабуылдардың кезекті, одан да күшті толқынын жүзеге асырды. Түрлі дереккөздерге қарағанда, Израиль аумағында жарылыс дыбыстары естілген, бірақ алғашқы мәліметтерде зардап шеккендер туралы хабарланбаған. Сонымен қатар, Парсы шығанағы аймағындағы бірқатар маңызды қалаларда - Дубай, Доха және Бахрейнде де күшті жарылыстар байқалғаны айтылады. Бұл енді қақтығыс тек екі елдің ғана емес, бүкіл аймақтың қауіпсіздігіне нұқсан келтіретінін білдіреді.
The Wall Street Journal келтірген мәліметке қарағанда, ирандық дрондар Ирактың солтүстігіндегі Арбиль халықаралық әуежайына да соққы жасаған. Бұл нысан жай әуежай емес - онда америкалық әскерилердің қызметімен байланысты база да орналасқан. Басылым сұхбаттасқан америкалық жоғары лауазымды шенеуніктің айтуынша, шабуылға қарамастан, база айтарлықтай зардап шекпеген және жарақат алғандар тіркелмеген. АҚШ қарулы күштерінің Орталық қолбасшылығы да әуежай маңына соққы берілгенін растады. Демек, шабуылдар енді АҚШ мүддесімен тікелей байланысты инфрақұрылымға да жетті.
Кувейттегі жағдай ерекше назар аударуға тұрарлық болды. Алдымен әлеуметтік желілерде америкалық F-15 типті жойғыш ұшақтың құлағаны түсірілген видеолар тарады. Кейінірек Reuters және басқа да басылымдар бұл оқиға бір емес, үш АҚШ F-15 ұшағымен байланысты болғанын жазды. Ең бастысы, бастапқыда кейбір ақпарат көздері ұшақтардың Иран тарапынан атып түсірілгенін мәлімдеген болса, кейінірек АҚШ Орталық қолбасшылығы мен Reuters бұл жағдайды Кувейт әуе қорғанысының "дос оғы" салдарынан болған қателік деп сипаттады. Барлық ұшқыштар катапульта арқылы шығып үлгерді және тірі қалды. Бұл оқиғадағы ең үлкен жеңілдік осы болды.
Кувейт қорғаныс ведомстволары да бірнеше әскери ұшақтың апатқа ұшырағанын мойындағаны туралы хабар тарады. Алайда ресми түсініктемелерде егжей-тегжейлер шектеулі болып қалуда. Сондықтан әзірге бұл эпизодтың айналасында әртүрлі түсіндірмелер бар. Бірақ бір нәрсе анық: соғыс жағдайында аспандағы әрбір қателік өте қымбатқа түсуі мүмкін. Әсіресе өзара үйлесімділік бұзылса, қауіп тек қарсы тараптан ғана емес, одақтастардың өзінен де туындауы мүмкін.
Осы арада АҚШ Қарулы күштерінің Орталық қолбасшылығы Иранға қарсы әскери операция басталғалы бері мыңнан астам нысанаға соққы берілгенін хабарлады. Айтылған мәліметтерге қарағанда, бұл іс-шараларда 20-дан астам түрлі құралдар - ұшақтар, кемелер, зымырандар, заманауи жүйелер, тіпті B-2 Spirit стратегиялық бомбалаушы ұшақтары мен "ашылмайтын арнайы мүмкіндіктер" қолданылған. Бұл Вашингтонның шабуылдарын қарапайым шектеулі операция емес, кең ауқымды және терең жоспарланған әскери қысым ретінде көрсетеді.
Қысқасы, қазіргі көрініс бір нәрсені анық көрсетеді: Израиль мен Иран арасында басталған қақтығыс қазірдің өзінде бүкіл Парсы шығанағы аумағына көлеңке түсірді. Жарылыстар, дрондар, зымыран шабуылдары, авиациялық шығындар және әскери базалардың айналасындағы қауіп-қатерлер аймақтағы барлық ойыншыларды одан әрі сергек етеді. Бұл қақтығыс одан әрі кеңейсе, қауіпсіздікке ғана емес, мұнай нарығына, әуе қатынасына және жаһандық экономикаға да ауыр қысым көрсетуі мүмкін. Қысқаша айтқанда, Таяу Шығыстағы жағдай қазір өте нәзік сызықтың үстінде тұр - және әрбір жаңа түн жаңа қауіп әкеледі.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
