Таяу Шығыстағы қақтығыстар жаһандық саясат алаңында жаңа геосаяси ойындарды тудыруда. Қытайдың NetEase басылымының сарапшылары бұл жанжалдан кімнің көбірек мүдделі екенін және Ақ үй басшысы қандай тұзаққа түсіп қалғанын айтты. Zamin.uz осы сараптамалық мақаланың ең маңызды тұстарын назарларыңызға ұсынады.
Таяу Шығыста Иранға қарсы басталған әскери іс-қимылдар аймақтық қана емес, әлемдік экономика үшін де ауыр сынаққа айналды. Әсіресе, Ормуз бұғазының бұғатталуы әлемдік нарықта "қара алтынның" бағасын аспандатып жіберді.
Трамптың ішкі саяси "бас ауруы"
АҚШ президенті Дональд Трамп қазір өте күрделі таңдау алдында тұр. Энергия ресурстарының қымбаттауы Американың ішкі нарығында бензин бағасының күрт өсуіне себеп болды. Бұл:
- Сайлау алдындағы алаңдаушылық: Күз айларында өтетін аралық сайлау қарсаңында сайлаушылардың наразылығы артып келеді.
- Экономикалық шаралар: Ақ үй жағдайды жеңілдету үшін экспорттық шектеулер мен санкцияларды ішінара алып тастауды талқылай бастады, бірақ бұл шаралар күткен нәтиже беруі екіталай.
Ресей мен Қытай: Стратегиялық басымдық
Қытайлық шолушылардың пікірінше, бұл дағдарыстан Ресей екіжақты пайда көріп отыр. Мақалада айтылғандай, Путин "бір оқпен екі қоянды ұрды":
- Қаржылық кіріс: Мұнай бағасының жоғары болуы Ресей қазынасына үлкен көлемде валюта ағынын қамтамасыз етеді.
- Алаңдау: Батыс державаларының Таяу Шығысқа толық назар аударуы олардың Мәскеуге қарсы тұру мүмкіндігін шектейді.
Сонымен қатар, ұзаққа созылған бұл қақтығыс Қытай үшін Азия-Тынық мұхиты аймағындағы ықпалын күшейту үшін қолайлы мүмкіндік туғызуда. АҚШ аймақтық соғысқа неғұрлым көбірек тартылса, Бейжіңнің позициясы соғұрлым нығая түседі.
Негізсіз айыптаулар және ядролық мәселе
Талдауда атап өтілгендей, Тегеранның ядролық қару жасау және АҚШ-қа соққы беру ниеті туралы мәлімдемелер әлі дәлелденбеген.
"АЭХА өкілдері Иранда ядролық қарудың өндіріліп жатқаны туралы ешқандай дәлел жоқ екенін бірнеше рет айтса да, Вашингтон мен Тель-Авив шиеленісті таңдады," - делінген материалда.
Дегенмен, Мәскеу мен Бейжің энергия бағасынан келетін пайдаға қарамастан, аймақта тезірек тұрақтылық орнатуды жақтайтынын білдіріп отыр. Өйткені ауқымды соғыс жаһандық экономикалық жүйені толықтай ыдыратуы мүмкін.
Сіздің ойыңызша, Таяу Шығыстағы осы "энергетикалық ойында" Трамп сайлаушылардың сенімін сақтай ала ма? Мұнай бағасының өсуі Өзбекстан экономикасына қалай әсер етуі мүмкін?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
