Қазіргі заманғы әскери авиацияда "стельс" ұғымы жиі дұрыс түсіндірілмейді. Шын мәнінде, бұл технология ұшақты мүлдем көрінбейтін ету емес, оны радарлар үшін аз сезіндіру дегенді білдіреді.
Иран аспанында шабуылға ұшыраған F-35 жойғышының мысалында бұл жағдай тағы да айқын көрінді. Мәліметтерге қарағанда, бұл ұшақ радарлар арқылы емес, басқа түрдегі сенсорлардың көмегімен анықталған.
Мамандардың айтуынша, бұл жерде басты рөлді электро-оптикалық және инфрақызыл (EO/IR) бақылау жүйелері ойнаған. Яғни, жойғыш ұшақтың қозғалтқышы шығарған жоғары температура салдарынан "ашылған." Инфрақызыл сенсорлар дәл осы жылуды тіркеп, ұшақтың орналасқан жерін анықтауға көмектесті.
Сонымен қатар ұшақ ұзақ уақыт ұшқанда оның корпусы да қызады. Нәтижесінде фюзеляждан шығатын жылу ізін де инфрақызыл құрылғылар арқылы тіркеуге болады. Бұл тіпті стелс технологиясы бар ұшақтарды да белгілі бір дәрежеде "көрінетін" етеді.
Осы тұрғыдан алғанда, әскери сарапшылардың пікірінше, стелс-жойғыштармен тиімді күресуді қалайтын мемлекеттер EO/IR технологияларын дамытуға ерекше назар аударуы керек.
Дегенмен, мұнда тағы бір маңызды нәрсе бар: инфрақызыл сенсорлар ұшақты пассивті түрде анықтай алады, бірақ толық бақылау мен нысанаға алу процесінде радар жүйелері әлі де маңызды рөл атқарады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
