28 ақпанда басталған, АҚШ, Израиль және Иран қатысып отырған соғыс бір түнде туған жоқ. Сарапшылардың айтуынша, қазіргі шайқастар ондаған жылдарға созылған сенімсіздіктің, саяси жарақаттардың және қазіргі тарихтағы бірнеше шешуші оқиға төңірегінде қалыптасқан бәсекелес ұлттық ұстанымдардың нәтижесі болып отыр. Мұндай Dw.com хабарлайды.
Негізгі бетбұрыс сәттердің бірі 1953 жылы болды. Иран премьер-министрі Мұхаммед Мосаддық 1951 жылы елдің мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне өткізгеннен кейін, CIA мен Ұлыбританияның MI6 қызметі қолдаған төңкеріс оны биліктен тайдыруға және Шах Мұхаммед Реза Пехлевиді қайта әкелуге көмектесті. Көптеген ирандықтар үшін бұл оқиға шетелдік державалардың өз мүдделерін қорғау үшін демократияны жаншығанының дәлелі болды.
Екінші шешуші кезең 1979 жылғы Ислам революциясы болды. Көпшілік тарапынан озбыр әрі Вашингтон қолдаған деп қабылданған шах билігіне қарсы ашу-ызаның күшеюі монархияның құлауына және Аятолла Рухолла Хомейнидің билікке келуіне алып келді. Жаңа Ислам Республикасы қатты антиамерикалық идеологияны қабылдады, бұл ұстаным әлі күнге дейін Иран басшылығы мен мемлекеттік институттарына, соның ішінде Ислам революциясы сақшылары корпусына ықпал етіп келеді.
Америкалықтар үшін ең терең есте қалған оқиға 1979 жылдан 1981 жылға дейін созылған кепіл дағдарысы болды, сол кезде содырлар Теһрандағы АҚШ елшілігін басып алып, 66 америкалықты ұстап отырды. Шабуыл жасағандар шетел қолдаған тағы бір араласудың алдын алғысы келгенін айтты. Осы оқиғалар Иранның ядролық бағдарламасына қатысты ұзаққа созылған даумен бірге екі жақтың да ұстанымын қатайтып, бүгінгі соғысқа негіз қалады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
