Бүгінде ірі технологиялық корпорациялар жасанды интеллект (AI) модельдерін оқыту үшін миллиондаған қуатты видеокарталары (GPU) бар есептеу кластерлерін іске қосуда. Алайда 54 мемлекет пен 1,5 миллиардтан астам халқы бар Африка құрлығында жергілікті тілдердегі деректер базасын қалыптастыру үшін ғалымдардың қолында мыңнан аз графикалық процессор бар. БҰҰ-ның цифрлық технологиялар жөніндегі елшісі Амандип Сингх Гилл мұны технологиялық күш пен байлықтың АҚШ-тың санаулы аймақтарында шоғырлануымен түсіндірді. Бұл туралы Ixbt.com хабарлайды.
Сиэтл университетінде өткен конференцияда Гилл 2026 жылды AI-ды реттеу саласындағы бетбұрыс кезең деп атады. Оның айтуынша, технологиялар қарапайым бағалау сатысынан өтіп, адамның қатысуынсыз күрделі тапсырмаларды орындайтын толық автономды жүйелерге айналуда. Мысалы, Anthropic компаниясының Mythos моделі киберқауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтарға байланысты шектеулі түрде шығарылды. Дипломат болашақта AI жүйелі қауіп көзіне айналуы, киберқорғанысты айналып өтуі және дипфейктер арқылы қоғамдық сенімді толықтай жоюы мүмкін екенін ескертті.
Тағы бір күрделі мәселе — деректер орталықтарының (data-center) жаһандық климатқа тигізетін кері әсері. Үлкен тілдік модельдер мен автономды AI агенттерінің жұмысына жұмсалатын энергия көміртегі бейтараптығы бағдарламаларына қауіп төндіруде. Серверлерді салқындатуға кететін тұщы су мөлшері, ескірген жабдықтарды кәдеге жарату және сирек кездесетін минералдарды өндіру шығындары үздіксіз өсуде. Ең өкініштісі, бұл экологиялық жүк негізінен табысы төмен дамушы мемлекеттерге түсуде.
Жағдайды түзету үшін БҰҰ құрамында 40 маманнан тұратын арнайы ғылыми топ құрылды. Оны Нобель сыйлығының иегері Мария Ресса мен танымал ғалым Йошуа Бенджио басқаруда. Бір мемлекеттің үстемдігіне жол бермеу үшін АҚШ пен Қытайға екі орыннан берілді, қалған 36 орын басқа мемлекеттер, соның ішінде Африка өкілдері арасында бөлінді. Топтың алғашқы ауқымды есебі 2026 жылдың шілдесінде жарияланады деп күтілуде.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
