Petrol piyasasında "patlama": fiyatlar 2022 rekoruna yaklaşıyor

Dünya petrol piyasasında fiyatlar hızla yükselmeye devam ediyor. 23 Ekim işlemlerinde referans kabul edilen Kuzey Denizi petrolü Brent varil başına 113,7 dolara ulaştı, gün içi işlemlerde ise 114 doları bile aştı.

Bu rakam bahar aylarındaki 118 dolarlık kısa süreli zirvelerin biraz altında kalsa da, piyasadaki jeopolitik durumun kötüleşmesi nedeniyle fiyatlar 2022 yılına ait 122 dolarlık tarihi rekoru kırmaya doğru emin adımlarla ilerliyor.

Fiyatlar neden hızla yükseliyor? Temel faktörler

Uluslararası uzmanlar, petrol fiyatlarındaki artışı arzda yaşanan ciddi kesintiler ve risklerle açıklıyor:

• Saudi Aramco merkezinin tahliye edilmesi: Suudi Arabistan ile Yemenli Husiler arasındaki çatışmaların şiddetlenmesinin ardından, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan "Saudi Aramco" şirketi, Basra Körfezi kıyısındaki Zahran şehrinde bulunan genel merkezinden çalışanlarını acil olarak tahliye etti;

• Libya'daki boru hatlarının kapatılması: Libya Ulusal Petrol Kurumu, Hamada ve Tahara sahalarını Zaviye limanına bağlayan petrol boru hattı vanasının kapatıldığını duyurdu. Bu durum, her iki sahada da üretim hacminin önemli ölçüde düşmesine yol açtı;

• Tanker ve nakliye krizi: UBS analisti Giovanni Staunovo, lojistik risklerin ve tanker kiralama (navlun) oranlarındaki aşırı artışın piyasada gerçek bir arz kıtlığı yarattığını vurguladı;

• İran faktörü ve jeopolitik ortam: Orta Doğu'daki kapsamlı tırmanış, petrol altyapısını doğrudan tehdit ederek yatırımcıları fiyatlara büyük bir risk primi eklemeye zorluyor.

Urals fiyatı 100 doları aştı: Beklentilerin %60 üzerinde

Küresel piyasadaki fiyat artışı, Rus petrolünün fiyatını da doğrudan etkiledi:

• 100 dolarlık eşik aşıldı: Rusya'nın Urals marka petrolü piyasalarda varil başına 100 doların üzerinde fiyatlarla satılıyor;

• Reuters tahmini: Ajansın analizine göre, Ekim ayında Urals için ortalama fiyat göstergesinin Rus hükümetinin ilk plan ve beklentilerinden yüzde 60 daha yüksek olması bekleniyor.

XS.com analisti Lin Tran'ın belirttiği gibi, şu anda piyasa katılımcıları mevcut kesintilerin ne kadar süreceğine odaklanmış durumda; eğer altyapının onarımı uzarsa, petrol fiyatı 122 dolarlık eşiğin de üzerine çıkabilir.