«Biz Kazakız, Arap değiliz»: Tokayev'in günlük dilde milli ifadelerin kullanımı üzerine açıklamaları

11 Kasım 2026, 22:152 dk okuma2

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev, ülke vatandaşlarını Kazak dilindeki geleneksel ifadeler yerine «inşallah» ve «elhamdülillah» gibi Arapça kelimeleri aşırı kullanmaktan vazgeçmeye çağırdı. Devlet başkanı, bu açıklamayı 10 Kasım 2026 tarihinde Astana'da düzenlenen «Qazaq tіlі» Uluslararası Derneği'nin X. Kurultayı'nda yaptığı konuşmada dile getirdi.

Dilde «Araplaşma» eğilimi ve cumhurbaşkanının endişesi

Kasım-Cömert Tokayev konuşmasında, toplumda dil ve kültür konusunda güçlenen bazı süreçlerden duyduğu endişeyi dile getirdi. Ona göre, son zamanlarda günlük yaşamda özgün Kazakça dini ve manevi kavramların yerini Arapça karşılıklarının alması bir alışkanlık haline gelmektedir. Cumhurbaşkanı, bu tür yapay değişimlerin hayati gerekliliğinin ciddi sorular doğurduğunu vurguladı.

«Biz Kazakız, Arap değiliz», — dedi Kasım-Cömert Tokayev.

Bu nedenle, günlük konuşmalarda Arapça ifadeler yerine yüzyıllardır halk dilinde kök salmış milli karşılıkların kullanılmasının daha uygun olduğu belirtildi. Özellikle:

«İnşallah» yerine — «Qұday qalasa» (Tanrı dilerse);
«Elhamdülillah» yerine — «Qұdayg‘a shүkіr» (Tanrı'ya şükür) ifadelerini kullanmanın daha doğal olduğu vurgulandı.

Kurultay girişimleri ve yönelimler	Temel amaç ve önlemlerin detayları
Öne çıkan temel konu	Günlük konuşmada Arapça kelime kullanımının aşırı artması
Tavsiye edilen ifadeler	«İnşallah» ve «elhamdülillah» yerine «Qұday qalasa» ve «Qұdayg‘a shүkіr»
Bilimsel yaklaşım	Dildeki bu eğilimleri derinlemesine incelemek için dilbilimcileri ve bilim insanlarını dahil etmek
Devlet düzeyinde denetim	Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi koordinasyonunda özel bir uzman grubu oluşturulması

«Milli kimliği ve dilin saflığını korumak, her toplumun en öncelikli görevlerinden biridir».

Dilbilimcilerin ve bilim insanlarının rolü ile özel uzman grubu

Devlet başkanı, bu tür karmaşık ve hassas dil süreçlerinin sadece yüzeysel tartışmalarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Bu konuda ülkenin önde gelen bilim insanları ve dilbilimcilerinin profesyonel, bilimsel temelli görüşlerini bildirmeleri gerekmektedir.

Dil süreçlerini devlet ölçeğinde akılcı ve nitelikli bir şekilde düzenlemek amacıyla özel bir uzman grubu kurulması önerildi. Bu grubun faaliyetleri ve koordinasyonu doğrudan Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi tarafından yürütülecektir. Bu girişim, tamamen Kazak dilinin özgün saflığını korumaya, milli değerleri ve kültürel kimliği savunmaya yöneliktir.

Sizce, günlük iletişimde milli ve geleneksel ifadelerin kullanılması, dilin özgün doğasını korumada ne kadar önemlidir? Düşüncelerinizi yorumlarda paylaşın!