ABD ve İran arasında sansasyonel anlaşma: 9 milyar dolar ve Hürmüz Boğazı karşılığında uranyum kısıtlaması

ABD ile İran arasında yıllardır durma noktasında olan nükleer müzakerelerde beklenmedik bir dönüm noktası yaşanıyor. El Arabiya televizyonunun kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Katar ve Pakistan tarafından öne sürülen yeni arabuluculuk girişimi kapsamında Washington ve Tahran yakın günlerde ön anlaşmaya varabilir. Plan, İran topraklarında uranyum zenginleştirme oranını yüzde 3,67 ile sınırlandırmayı ve buna karşılık büyük ekonomik-stratejik kolaylıklar sağlamayı öngörüyor.

Yüzde 3,67 sınırı: Taraflar hangi şartlarda anlaştı?

Yeni teklif, iki devlet arasında doğrudan ciddi müzakere sürecini yeniden canlandırdı. Haberde, Beyaz Saray'ın Tahran'ın kendi topraklarında uranyumu yüzde 3,67'ye kadar zenginleştirmesine resmen onay verdiği ve İran yönetiminin de bu şartı kabul ettiği belirtiliyor.

Ancak temel tartışma konusu, İran'da halihazırda yüzde 60'a kadar zenginleştirilmiş uranyum rezervi olmaya devam ediyor. Washington, bu yüksek seviyeli ham maddenin önemli ölçüde azaltılmasını talep ediyor. Bu sürecin gerçekleştirilmesi ve teknik yardım sağlanması için üçüncü bir ülkenin sürece dahil edilmesi seçeneği değerlendiriliyor.

“Katar ve Pakistan'ın diplomatik girişimi, sadece nükleer programı güvenli sınırlara çekmekle kalmayacak, aynı zamanda küresel petrol ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimi de tamamen yumuşatabilir.”

9 milyar dolar ve Hürmüz Boğazı: Büyük uzlaşmanın bedeli

Anlaşmaya varılması durumunda, ABD'nin İran'ın yaptırımlar altında dondurulmuş olan 6 ile 9 milyar dolar arasındaki finansal varlıklarını serbest bırakması bekleniyor. Bu, yaptırımlar altındaki İran ekonomisi için güçlü bir finansal faktör olacaktır.

Ayrıca plan, bölgesel ve küresel güvenlik için kritik bir madde içeriyor: Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine acilen tamamen açmak ve deniz ablukasını kaldırmak. Bu adım, dünya enerji piyasasında petrol nakliye güvenliğinin sağlanmasında büyük öneme sahip.

Şu anda taraflar, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin İran'a dönüş şartlarını ve denetim yetkilerinin sınırlarını görüşüyor. Müzakereler başarıyla sonuçlanırsa, Orta Doğu'da uzun yıllardır devam eden en tehlikeli krizlerden biri, geçici de olsa barışçıl yollarla kontrol altına alınabilir.

Sizce ABD ve İran arasındaki bu ilk uzlaşma gerçekten kalıcı olacak mı, yoksa yaptırımlar kalktıktan sonra nükleer program tekrar güçlenecek mi? Görüşlerinizi yorumlarda belirtin.