“Davlat bayrog‘i to‘g‘risida”gi qonunga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarning asosiy maqsadi bitta: davlat bayrog‘idan foydalanish va uni namoyish etish tartibini yanada ravshan qilish, butun mamlakat bo‘ylab yagona talablarni joriy etish. Ya’ni qaysi hududda bo‘lmang, bayroq bir xil qoida asosida, bir xil hurmat bilan ko‘rsatilishi kerak.
Qonun loyihasiga ko‘ra, O‘zbekiston davlat bayrog‘i suverenitet va davlat ramzi sifatida har bir joyda belgilangan qoidalarga muvofiq namoyish etilishi shart. Xususan, bayroqni dastasiz vertikal holatda joylashtirish masalasi ilk bor aniq-tiniq qilib belgilab qo‘yiladi. Bu amaliyotda ko‘p uchraydigan “qay tarzda osamiz, qay tomonga buriladi” degan bahslarni yo‘qotadi.
Loyihada davlat bayrog‘ining sxematik va rangli tasviri, shuningdek, uni dastasiz vertikal ko‘rinishda namoyish qilish shakli alohida tasdiqlanishi ham nazarda tutilgan. Bu degani — qoida faqat matnda emas, rasmiy tasvirda ham “standart”ga aylanadi.
Eng muhim yangiliklardan yana biri — mahalliy davlat hokimiyati organlari majlis zallari, diplomatik vakolatxonalar, xizmat xonalarida bayroqni joylashtirish bo‘yicha talablar aniqlashtirilayotgani. Bayroq ishtirokchilarga to‘siqsiz ko‘rinadigan markaziy joyda turishi, matosi yerga tegmasligi shart qilinadi. Agar bir necha bayroq namoyish etilsa, davlat bayrog‘i ustuvor tarzda markazga yoki o‘ng tomonga qo‘yilishi ko‘zda tutilgan.
Ommaviy tadbirlarda ham tartib qattiqroq bo‘ladi. Masalan, saf tortish tartibida o‘tadigan tadbirlarda davlat bayrog‘i safning old qismida joylashtirilishi belgilab qo‘yiladi. Eng keskin nuqta: davlat bayrog‘ini boshqa bayroqlardan keyin olib yurish taqiqlanadi. Ya’ni davlat ramzi har doim oldinda — bu ham ma’no, ham hurmat.
Vertikal holatda devor yoki konstruksiyaga ilinganda esa yana bir aniq talab qo‘yiladi: yangi oy va yulduzlar qismi yuqori o‘ng burchakda joylashishi kerak. Shuningdek, bayroq matosining yerga tegmasligi shart. Bayroqni teskari ilib qo‘yish, uning estetik ko‘rinishini buzish, ustiga buyum qo‘yish yoki hurmatsiz munosabat bildirish qat’iy taqiqlanadi. Ya’ni “bezak” deb emas, “ramz” deb qarash talab qilinadi.
Loyihada alohida insonlar hurmatiga oid nozik, lekin muhim tartib ham belgilab qo‘yilmoqda. Davlat va jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shgan shaxslar, harbiy xizmatchilar va huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari xizmat burchini bajarish chog‘ida halok bo‘lgan taqdirda davlat bayrog‘ini tobut ustiga yopish tartibi aniq ko‘rsatib beriladi. Bu — davlat tomonidan hurmatning rasmiy va yagona standarti degani.
Qonun loyihasi tashabbuskorlari bu o‘zgarishlar davlat ramzlaridan foydalanishda huquqiy barqarorlikni ta’minlash, milliy birlikni mustahkamlash va davlat ramzlariga hurmatni yanada oshirishga xizmat qilishini ta’kidlayapti.
Qisqacha aytganda, bayroqqa nisbatan “qaysi tomoni yuqori, qayerga qo‘yamiz” degan tushunmovchiliklar o‘rniga endi aniq qoida, yagona standart va bir xil madaniyat kelyapti. Davlat ramziga hurmat — ayni paytda davlatga, millatga va o‘zimizga bo‘lgan hurmat ham.
