АҚШ президенті Дональд Трамп өз бастамасымен құрылып жатқан жаңа халықаралық құрылым - "Бейбітшілік кеңесіне" (Board of Peace) Қазақстан мен президент Қасым-Жомарт Тоқаевты шақырды. Бұл туралы Қазақстан Президентінің көмекшісі және баспасөз хатшысы Руслан Желдібай мәлімдеді.
Оның айтуынша, Тоқаев әлем басшылары арасында алғашқылардың бірі болып осы кеңеске мүше болу туралы ресми ұсыныс алған. Сондай-ақ, Қазақстан құрылтайшы мемлекеттердің бірі ретінде қарастырылатыны айтылған. Жауап ретінде Қазақстан басшысы АҚШ президентіне шынайы алғысын білдіріп, жаңа бірлестікке кіруге келісімін білдірген хат жолдады.
Дереккөздерге сүйенсек, кеңеске Трамптың өзі төрағалық етеді, мүшелікке кімдерді шақыру да негізінен оның құзырында болады. Шақырылған елдер үш жылға дейін мүше бола алады. Алайда, маңызды шарт та бар: егер мемлекет бірінші жылдың ішінде кеңес қорына 1 миллиард доллардан астам қаражат салса, оған тұрақты мүшелікке кепілдік беріледі.
Бір қызығы, кеңеске кіру ресми түрде тегін деп көрсетілген. Бірақ үлкен қаржылық үлес қосқан мемлекеттер іс жүзінде шектеусіз, ұзақ мерзімді - яғни тұрақты мәртебеге ие болатыны айтылуда. Жиналған қаражат негізінен Газа секторының инфрақұрылымын қалпына келтіруге бағытталады деп жоспарлануда. Дереккөзде айтылғандай, шығындарды бақылау қатаң болады және "әрбір доллар дерлік" мақсатты түрде пайдаланылады.
Жарғыға сәйкес, кеңес шешімдері "бір мемлекет - бір дауыс" қағидаты негізінде қабылданады. Бірақ барлық шешімдердің түпкілікті бекітілуі төраға тарапынан жүзеге асырылатыны белгіленген. Яғни, дауыс беру бар, бірақ "соңғы нүктені" бәрібір төраға қояды - бұл нүкте кеңестің ең көп талқыланатын тетігіне айналуы мүмкін.
Хабарланғандай, Трамп Газа бойынша бейбітшілік кеңесін құру мақсатында бірқатар мемлекет басшыларына ұсыныс жіберген. Аргентина, Венгрия, Түркия, Пәкістан, Мысыр, Иордания, Катар және Италия ұсынысты қабылдағанын растады және оны қабылдауға келісті. Сондай-ақ Франция, Германия және БАӘ басшыларына да ұсыныс жіберілгені айтылады, бірақ әзірге олардан ресми растау келмеген.
Қысқаша айтқанда, жаңа құрылым үлкен мақсаттармен және үлкен қаражатпен басталуда. Енді ең басты сұрақ - бұл формат шын мәнінде бейбітшілікке қызмет ете ме, әлде "бейбітшілік үшін," іс жүзінде геосаяси пікірталас алаңына айнала ма. Уақыт бәрін орнына қояды.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
