Әлем бойынша су ресурстары күрт азайып барады. Бұл туралы 20 қаңтар күні БҰҰ жанындағы Су, қоршаған орта және денсаулық сақтау университеті институты (UNU-INWEH) жаңа есеп жариялады.
Есепке сәйкес, соңғы 50 жылда 410 миллион гектар батпақ жоғалған. Ірі көлдер қысқарып жатыр, ал кейбір өзендер жылдың белгілі бір кезеңдерінде теңізге жетпей қалады. Ең алаңдатарлығы — жерасты су қорларының шамамен 70 пайызы тұрақты төмендеу жағдайында.
Климаттың өзгеруі де жағдайды ауырлатып жатыр: 1970 жылдан бері мұздықтардың 30 пайыздан астамы жоғалған. Бұл жүз миллиондаған адам пайдаланатын су көздерінің қысқаруына алып келеді. Суды шамадан тыс пайдалану, ластану және экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуы көптеген су жүйелерін қалпына келмейтін деңгейге жеткізген.
Болжамдарға сәйкес, 2030 жылға қарай:
— шамамен 2 миллиард адам қауіпсіз басқарылатын ауызсусыз өмір сүруді жалғастырады;
— 700 миллион адам су тапшылығы салдарынан көшуге мәжбүр болуы мүмкін;
— тұщы суға жаһандық сұраныс қолда бар мүмкіндіктен 40 пайызға асып түседі.
Сондай-ақ есепте 2030 жылға қарай Өзбекстанда су тапшылығы 7 миллиард текше метрге жетуі және ел су тапшылығы бар 33 мемлекеттің қатарына кіруі мүмкін екені де атап өтілген.
Авторлар “су дағдарысы” орнына жағдайды дәлірек білдіретін “су банкроттығы” атауын қолдануды ұсынған. Яғни мәселе уақытша емес — кейбір өңірлерде су жүйелері өзін қалпына келтіре алмайтын шекке келіп қалған.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
