Давос қаласында өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда АҚШ президенті Дональд Трамптың күйеу баласы Джаред Кушнер қираған Газа секторын қайта құру туралы даулы жоспарын көпшілікке ұсынды. Жоба аумақты заманауи туристік орталыққа айналдыруды көздесе де, халықаралық қауымдастық пен палестиналық белсенділер мұны "адами трагедияның үстіне құрылған бизнес-фантазия" деп бағалайды.
Аспан ғимараттары және эксклюзивті туризм жоспары
Кушнер ұсынған жобаға сәйкес, Газаның жағалау аймақтарында сәнді қонақүйлер, демалыс орындары мен көпқабатты тұрғын үйлер бой көтеруі керек.
- Инфрақұрылым: Жоспарда жаңа халықаралық әуежай мен ірі теңіз портының құрылысы да бар.
- Құны: Қираған секторды алты кезеңде қалпына келтіру үшін кемінде 25 миллиард доллар инвестиция қажет екені айтылады.
- Трамптың қолдауы: АҚШ президенті бұл бастаманы жоғары бағалап, оны аймақтық тұрақтылықтың кілті ретінде түсіндірді.
"Империалистік жоспар" және жергілікті халықтың қарсылығы
Сырттай ізгі мақсаттарды көздеген сияқты көрінгенімен, жоба үлкен наразылық тудырды. Палестиналық жазушы Сьюзан Абулхава мұны жергілікті тұрғындарды өз жерлерінен ығыстырып, қалғандарын арзан жұмыс күшіне айналдыруға бағытталған "империалистік қастандық" деп атады.
- Кеңессіз шешім: Ең маңыздысы, жобаны дайындау барысында палестиналықтардың пікірі мүлдем ескерілмеген.
- Қаржылық белгісіздік: Миллиардтаған долларлық инвестиция нақты қай көздерден алынатыны айтылмаған.
Бейбітшілік кеңесі және БҰҰ-ға балама құрылым
Бұл девелоперлік жоба Трамп Давоста таныстырған "Бейбітшілік кеңесі" аясында жүзеге асырылатыны айтылады. Бірақ кеңестің ережесінде Газа туралы бірде-бір сөз айтылмаған. Сарапшылардың пікірінше, бұл құрылым БҰҰ-ға қарсы құрылған және Газаны қалпына келтіруден гөрі Трамптың жеке геосаяси мақсаттарына қызмет етуі мүмкін.
Қирандылар астындағы шындық және геноцидтік айыптау
Сыншылар Кушнердің "фантазияларында" Газадағы шынайы адамзаттық трагедия мен қиратулардың ауқымы ескерілмегенін айтады.
- Құрбандар: 2023 жылдың қазан айынан бері 71 мыңнан астам палестиналық қаза тапты. Тіпті 2025 жылғы бітімнен кейін де қантөгіс тоқтаған жоқ.
- Қирату: Сектордағы ғимараттардың 80 пайызы - мектептер, ауруханалар мен тұрғын үйлер жермен жексен болды.
- Гуманитарлық дағдарыс: 2,3 миллион адам блокада жағдайында аштық пен аурулармен күресуде. БҰҰ Израильдің әрекеттерін геноцид деп танығанымен, жағдай нашарлауын жалғастыруда.
Мүдделер қақтығысы күдігі
"The Guardian" басылымының жазуынша, Джаред Кушнердің бұл белсенділігінің астарында жеке материалдық мүдде жатыр. Болжам бойынша, Газадағы құрылыс жұмыстары басталса, Кушнерге тиесілі "Affinity Partners" инвестициялық қоры керемет пайда көруі мүмкін. Бұл адам қайғысы негізінде бизнес құру деген айыптауларды одан әрі күшейтеді.
Сіздің ойыңызша, жергілікті тұрғындардың қалауы ескерілмеген мұндай "экономикалық жобалар" аймақта шынайы тыныштық орната ала ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
