Таяу Шығыстағы шиеленіс одан да жоғары деңгейге жетті. АҚШ президенті Дональд Трамп Иранның әскери және саяси басшылығына қарсы операция туралы қатаң мәлімдеме жасап, бұл әрекет күткеннен де тиімді болғанын айтты. Оның айтуынша, жасалған соққылардың нәтижесі тіпті халықаралық аренадағы бақылаушыларды да таң қалдыруы мүмкін.
Трамп CNBC телеарнасына берген сұхбатында Иранның әскери басшылығын жоюға бағытталған операцияның сәтті өткенін айтты. Ақ үй басшысы бұл процесті өте жылдам және жоспардан да ерте жүргізіліп жатқан тәжірибе ретінде бағалады. Оның айтуынша, "бір мезетте 48 көшбасшының жоғалып кетуі" бұл шабуылдардың ауқымы қаншалықты үлкен болғанын көрсетеді.
Америкалық көшбасшы бұл операцияны тек АҚШ мүддесі үшін ғана емес, бүкіл әлем қауіпсіздігі тұрғысынан маңызды қадам ретінде көрсетті. Кейінірек CBS телеарнасына берген кезекті сұхбатында ол соққылардан кейін Тегеранмен келіссөздер жүргізу және келісімге келу бұрынғыдан да оңай болғанын айтты. Трамптың бұл мәлімдемесі Вашингтонның осы әскери қысымды саяси нәтижеге айналдыруға тырысып жатқанын білдіреді.
Иран басшылығындағы ауыр шығындар туралы Израиль қорғаныс армиясы да арнайы ақпарат берді. SAHAL X әлеуметтік желісіндегі мәлімдемесінде Иранның жоғары қолбасшылық құрамы, сондай-ақ Тегеранға тәуелді кейбір одақтас құрылымдардың басшылары қаза тапқанын хабарлады. Бұл соққылардың қарапайым әскери нысандарға емес, тікелей басқару буындарына бағытталғанын көрсетеді.
Соңғы есептерде операция барысында Иранның жоғары басшысы Али Хаменеи, Бас штаб бастығы Абдул Рахим Мусави, Бас штабтың бұрынғы басшысы Хусейн Салами, төтенше жағдайлар қолбасшылығының басшысы Ғұлам-Әли Рашид, Ислам революциясы сақшылары корпусының әуе күштері қолбасшысы Әмір Әли Хаджизада және "Әл-Құдс" күштерінің Сирия-Ливан бағыты бойынша қолбасшысы Хусейн Махдави өлтірілгені айтылды. Бұл тізімнің өзі соққылардың Иранның әскери-саяси вертикаліне қаншалықты қатты әсер еткенін көрсетеді.
Сонымен қатар, жарияланған тізімде "Хезболла" мен ХАМАС жетекшілері, сондай-ақ хуситтер қарулы күштері штабының басшысы Мұхаммед Абдулкарим әл-Ғамари де аталды. Ислам революциясы сақшылары корпусы өз қолбасшысы Мұхаммед Пакпурдың өлімін растады. Бұл жағдай қақтығыстың ауқымы енді Иранмен ғана шектелмей, бүкіл аймақтық желіге соққы болып жатқанын білдіреді.
АҚШ Қарулы күштері Орталық қолбасшылығы - CENTCOM да өз мәлімдемесін жасады. Онда Ислам революциясы сақшылары корпусының нысандарына жасалған соққылар нәтижесінде осы құрылымның штаб-пәтері толығымен жойылғаны атап өтілді. Қолбасшылық "енді ІІМК-ның штаб-пәтері жоқ" деп қатаң мәлімдеме жасап, бұл шабуылдың символикалық және стратегиялық маңыздылығын одан әрі күшейтті.
Бұл ретте жағдай төңірегінде түрлі қарама-қайшы ақпараттар да тарады. Бұған дейін Трамп Хаменеиді "тарихтағы ең зұлым адамдардың бірі" деп атап, оның қаза тапқанын хабарлаған еді. Алайда Tasnim агенттігі бастапқыда жоғарғы басшының соғыс қимылдарын жедел штабтан басқарып отырғанын мәлімдеді. Кейінірек Иранның ресми ортасы Хаменеидің қайтыс болғанын растады және елде 40 күндік аза тұту жарияланды.
Fars агенттігінің мәліметінше, АҚШ пен Израильдің соққылары Иранның әскери-саяси элитасына ғана емес, жоғары басшы отбасына да ауыр соққы болды. Хабарламада Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі мен келіндерінің бірі қаза тапқаны айтылды. Бұл болып жатқан трагедияның ауқымы қаншалықты терең және ауыр екенін тағы бір рет көрсетті.
Осылайша, аймақтағы қазіргі жағдай қарапайым әскери операция деңгейінен шықты. Бұл енді тек мемлекет басшылығына ғана емес, бүкіл аймақтық күштердің тепе-теңдігіне әсер ететін тарихи бетбұрыс ретінде бағалануда. Алда ең негізгі сұрақ ашық тұр: бұл соққылар қақтығысты аяқтай ма, әлде Таяу Шығысты одан да терең және қауіпті кезеңге шығара ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
