АҚШ президенті Дональд Трамптың Иран туралы кезекті қатаң мәлімдемелері Таяу Шығыстағы шиеленісті жағдайды одан әрі шиеленістірді. CNN телеарнасына телефон арқылы берген сұхбатында ол Америка Иранға ең ауыр және шешуші соққыларды әлі бастамағанын айтып, әзірге жүргізіліп жатқан операцияларға да қанағаттанатынын жасырмады. Трамп Вашингтонның негізгі және ең үлкен әскери кезеңі әлі алда екенін айтты.
Сұхбат барысында америкалық басшы өте дөрекі және өткір сөздерді пайдаланып, Иранға қарсы операцияның "өте күшті" өтіп жатқанын, ал АҚШ-тың әлемдегі ең қуатты армиясы бар екенін айтты. Оның сөздерінен өзін сенімді ұстауы, әскери қысымды одан әрі күшейтуге дайындығы және қарсы тарапқа психологиялық сигнал беруге тырысуы айқын байқалады. Трамп бұл процесті "әлі ең қатал кезеңіне жетпеген" операция ретінде сипаттап, "үлкен толқын" жақын арада келуі мүмкін екенін атап өтті.
Сұхбат барысында оған АҚШ Иран халқына тек әскери емес, басқа да әдістермен көмектесіп жатыр ма деген сұрақ та қойылды. Трамп бұған растауға жақын жауап берді, бірақ нақты қандай шаралар қарастырылғанын нақты түсіндірмеді. Сонымен қатар, ол қазіргі жағдайда адамдардың үйден шықпағаны дұрыс екенін, өйткені көшелер қауіпсіз емес екенін айтты. Бұл жағдай әскери қақтығыс шеңберінен шығып, кеңірек тұрақсыздық белгілерін көрсетіп жатқанын білдіреді.
Трамптың айтуынша, ол үшін ең күтпеген жағдайлардың бірі Иранның аймақтағы кейбір араб елдері - Бахрейн, Иордания, Кувейт, Катар және Біріккен Араб Әмірліктері тарапына да қатерлі әрекеттерді бастағаны болды. Ол мұны Вашингтон үшін жағымсыз тосынсый ретінде бағалап, енді Парсы шығанағы елдері де қақтығысқа тартылуы мүмкін екенін меңзеді. Мұндай даму қақтығысты тек Иран мен Израиль арасындағы текетірес емес, бүкіл аймақты қамтуы мүмкін қауіпті кезеңге жеткізеді.
Сонымен қатар, Нью-Йорк Постқа берген тағы бір сұхбатында Трамп тағы бір өте маңызды мәлімдеме жасады. Ол қажет болған жағдайда Иран аумағына американдық құрлық әскерлерінің кіру мүмкіндігін де жоққа шығармайтынын айтты. Президенттің бұл пікірі көпшілікті одан сайын сақтандырды, өйткені соңғы жылдары Вашингтон басшылары әдетте мұндай сценарийді ашық айтпауға тырысты. Трамп, керісінше, "қажет болса" мұндай шешімнен қашпайтынын ашық айтты.
Жанжалдың шиеленісуі 28 февральда АҚШ пен Израильдің Ирандағы нысаналарға бағытталған ірі соққыларымен жаңа кезеңге өтті. Reuters мәліметінше, бұл шабуылдардан кейін Иранның жоғары басшысы Али Хаменеидің қаза тапқаны туралы хабар тарады, ал кейінгі күндері Израиль мен Иран арасында өзара соққылар жалғасты. Сондай-ақ аймақтағы АҚШ нысандары мен басқа да нысандарға қарсы жауап шабуылдар туралы хабарланды.
Қысқасы, Трамптың соңғы мәлімдемелері жай ғана саяси мәлімдеме емес, жаңа, одан да ауыр әскери кезеңге меңзеу ретінде қарастырылуда. Егер "үлкен толқын" қаупі жүзеге асса, Таяу Шығыстағы жағдай одан әрі шиеленісіп, соғыс географиясы кеңейіп, жаһандық нарықтардан бастап қауіпсіздікке дейінгі көптеген салаларға әсер етуі мүмкін. Енді әлем назары бір нүктеде - Вашингтон келесі қадамды қашан және қандай түрде жасайды?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
