Әлемдік экономиканың "артериясы" саналатын Ормұз бұғазы қазір үлкен әскери полигонға айналды. Иран мен АҚШ арасындағы уытты мәлімдемелер мен ашық қақтығыстар мұнай нарығын дүр сілкіндіріп жатыр. Zamin.uz аймақтағы соңғы қауіпті жағдай мен теңіз жолдарының тағдыры туралы ең маңызды мәліметтерді жинады.
4 март күні Иран тарапы Ормуз бұғазында абсолютті үстемдік орнағанын жариялады. Ислам Республикасының әскери-теңіз күштерінің өкілі Мұхаммед Акбарзаданың айтуынша, осы стратегиялық дәлізден өтуге бел буған кез келген шетелдік кеме Тегеранның зымырандары мен дрондарының нысанасына айналады.
Трамптың "жауап жүрісі" және сақтандыру кепілдіктері
АҚШ президенті Дональд Трамп бұл қауіптерге жедел жауап берді. Ол Truth Social платформасында АҚШ Әскери-теңіз күштері мұнай танкерлерін қорғауға дайын екенін мәлімдеді:
- Әскери бақылау: Қажет болса, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері танкерлерді бұғаз арқылы қауіпсіз түрде шығарып салады.
- Қаржылық қалқан: Халықаралық қаржылық даму корпорациясына (DFC) Парсы шығанағындағы коммерциялық кемелер үшін арнайы сақтандыру мен кепілдіктер беру міндеті жүктелді. Бұл теңіз саудасын тоқтап қалудан құтқаруға бағытталған қадам.
CENTCOM: "Иранда бірде-бір кеме қалмады"
Саяси мәлімдемелер аясында әскери қимылдар да аяусыз жалғасуда. АҚШ Орталық қолбасшылығының (CENTCOM) басшысы адмирал Брэд Купердің айтуынша, соғыс басталғалы бері Иранның 17 кемесі, соның ішінде бір сүңгуір қайығы жойылды. Оның айтуынша, қазір Парсы және Оман шығанақтарында Иран әскери флотының қалдықтары да қалмаған.
Аймақтағы қайғылы көрініс
28 ақпанда басталған АҚШ пен Израильдің Иранның ядролық бағдарламасына қарсы іс-қимылы ауыр зардаптарға әкелді:
- Құрбандар: Соңғы мәліметтер бойынша, Иранда 787 адам қаза тапқан.
- Көшбасшылардың қазасы: Иранның жоғарғы басшысы Али Хаменеи мен бірқатар генералдардың қайтыс болғаны расталды.
- Жауап соққылар: Тегеран да жеңіліп жатқан жоқ - Израиль мен көршілес араб елдеріндегі АҚШ базаларына зымыран шабуылдары жасалды.
Мұнай дағдарысы: Әлемді не күтіп тұр?
Бұғаздағы қатынас тоқтатылғандықтан, ашық теңізде кемінде 150 мұнай танкері жиналып қалған. Әлемдік мұнайдың 20 пайызы мен сұйытылған газдың 30 пайызы осы жерден өтетінін ескерсек, жағдай өте алаңдатарлық.
Болжам: Ормуз шығанағы ұзақ мерзімге жабылса, күніне 10 миллион баррель мұнай тапшылығы туындауы мүмкін. Бұл жанармай бағасының шарықтауы мен жаһандық экономикалық дағдарысты білдіреді.
Сіздің ойыңызша, АҚШ-тың әскери бақылауы мұнай танкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ете ала ма, әлде бұл жағдайды одан әрі ушықтыра ма?
Әлемді өзгертіп жатқан ең маңызды оқиғалардың егжей-тегжейін zamin.uz-пен бірге бақылаңыз.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
