АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әскери әрекеттері және бұған жауап ретінде Теһранның Хормуз бұғазын жабуы әлемдік экономикада елеулі дағдарыс тудырды. Әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен 20 пайызы өтетін бұл маңызды дәліздің жабылуы энергия ресурстары бағасының шарықтап кетуіне себеп болды. Атап айтқанда, QatarEnergy компаниясы сұйытылған газ өндіруді тоқтатқаннан кейін, газ бағасы 1,5 есеге өсті және Еуропада мың текше метр газ құны үш жыл ішінде алғаш рет 800 доллардан асып түсті.
Бұл жағдай Италия, Бельгия, Қытай, Үндістан және Оңтүстік Корея сияқты энергия импортына тәуелді мемлекеттердің экономикасына ауыр соққы болды. Қаржы нарықтарында да дүрбелең байқалуда: Оңтүстік Корея қор нарығы 20 пайызға құлдырады, Үндістанның ұлттық валютасы долларға қатысты құнсызданды. S&P 500 индексі де өткен аптада 2 пайызға төмендеді.
Логистика саласы да ауыр жағдайда қалды. Әуе компаниялары Иран мен Ресейдің әуе кеңістігін айналып өтуге мәжбүр болуда, бұл ұшу бағыттарын ұзартып, шығындарды арттыруда. SEKO Logistics өкілі Брайан Бурктың айтуынша, ұшақтар енді Түрікменстан арқылы ұшуға мәжбүр. Сонымен қатар, авиациялық отын бағасы 72 пайызға көтеріліп, 2022 жылғы рекордтық деңгейге жетті. Сарапшылар бұл геосаяси шиеленіс жалғаса берсе, жаһандық жеткізу тізбегіндегі үзілістер одан әрі тереңдеп, инфляция деңгейі көтеріледі деп алаңдайды.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
