Таяу Шығыстағы әскери іс-қимылдар аймақтың картасын ғана емес, сонымен қатар әлемдік энергетикалық нарықтың болашағын да қайта жасайды. Вашингтонның Иранға қатысты стратегиялық жоспарлары енді құпия емес. Zamin.uz әлемдік басылымдар мен ресми мәлімдемелерге сүйене отырып, оқиғалардың дамуын талдайды.
АҚШ Иранның орасан зор мұнай қорын өз бақылауына алу ниетін ашық көрсетуде. Энергетика саласындағы жетекшілік жөніндегі ұлттық кеңестің директоры Джаррод Эйгеннің Fox Business телеарнасына берген сұхбаты көпшілікті ойлануға шақырды. Оның айтуынша, бұл жай ғана қақтығыс емес, стратегиялық ресурс үшін жүргізіліп жатқан "ұзаққа созылған ойын."
"Бұл ойын ұзаққа созылады, өйткені біз Ирандағы үлкен мұнай қорларын террористердің қолынан тартып алғымыз келеді. Қысқа мерзімді перспективада біз кездестірген сынақты ұзақ мерзімді пайда жабады. Сайып келгенде, Ормуз бұғазындағы проблемалар бізді алаңдатпайды," - деді Джаррод Эйген.
Венесуэлалық сценарий: "Табысты" үлгі ме?
Вашингтон өз мақсаттарына жетуде Венесуэладағы оқиғаларды мысалға келтіреді. Үстіміздегі жылдың 3 январында Каракаста жүзеге асырылған әскери операция мен Николас Мадуроның тұтқындалуы АҚШ үшін жол картасы қызметін атқарған көрінеді.
- Нәтижесі: Мадуро үкіметі құлағаннан кейін, Chevron қысқа мерзімде мұнай өндіруді арттыра алды.
- Келісім: Трамптың айтуынша, Венесуэланың жаңа уақытша әкімшілігі АҚШ-қа 30 миллионнан 50 миллион баррельге дейін жоғары сапалы "қара алтын" жеткізуге келіскен.
Әскери науқанның бүркемелі мақсаттары
28 февральда басталған Иран қалаларын бомбалау операциясы ресми түрде "ядролық қауіптің алдын алу" деп аталды. Дегенмен саясаткерлердің мәлімдемелері шын мәнінде басқа жерде екенін көрсетіп отыр.
"Иран режимі құласа, АҚШ жаңа Таяу Шығыста жаһандық ақша табады," - дейді сенатор Линдси Грэм.
Энергетика нарығындағы дауыл: Ормуз бұғазындағы қозғалыстың шектелуі әлемдік экономикаға ауыр соққы болды. Бүгінгі таңда:
- Әлемдегі мұнайдың 20 пайызы және сұйытылған газдың 30 пайызы дәл осы бұғаз арқылы өтеді.
- Мұнай бағасы 2022 жылдан бері алғаш рет 100 доллардан асты.
- The Wall Street Journal сарапшылары баға 215 долларға дейін көтерілуі мүмкін екенін ескертеді.
АҚШ пен Израиль арасындағы "мұнай қақтығысы"
Екі одақтас Иранға қарсы бір қатарда тұрса да, тактикалық мәселелерде келіспеушіліктер болды. 7 март күні Израиль тарапынан Иранның мұнай қоймаларына жасалған соққылар Ақ үйге ұнамады. Себебі қарапайым: Дональд Трамп әкімшілігі Иранның мұнай инфрақұрылымын бұзуды емес, оны аман-есен иемденіп, болашақта өз бақылауында пайдалануды қалайды. Axios басылымы жазғандай: "Президент мұнайды жағудың емес, сақтаудың жақтаушысы."
Таяу Шығыстағы бұл энергетикалық соғыс әлемдік экономикаға қалай әсер етеді деп ойлайсыз? Мұнай бағасының көтерілуі Өзбекстан базарында қаншалықты әсер етуі мүмкін?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
