АҚШ президенті Дональд Трамп пен Пентагоннан келіп жатқан бір-біріне сәйкес келмейтін мәлімдемелер - одақтастарды да, қаржы нарықтарын да "бұл соғыс қашан және қалай аяқталады?" деген сұрақпен қалдыруда. Axios талдауы бойынша, дәл осы шатасқан сигналдар аясында Иран соғысы төңірегіндегі белгісіздік күшейе түскен.
Мысалы, 9 наурызда Трамп республикашылдардың жылдық жиналысында АҚШ-тың "әлдеқашан жеңіске жеткенін," бірақ "әлі жеткілікті жеңіске жеткенін" айтты. Бұл оның CBS News-ке соғыс "толықтай дерлік аяқталды" деген пікірінен көп ұзамай айтылғаны айтылады.
Сол кезде қорғаныс министрі Пит Хегсет 10 мартты "соққыларымыздың ең қарқынды күні болады" деп атады. Бұл "соңы" деген пікір мен "ең ауыр соққы" деген пікір арасындағы қайшылықты одан сайын күшейтті.
Неліктен бұл қауіпті? Өйткені шешімін таппаған әр апта АҚШ-тың ішінде экономикалық қысымды, Таяу Шығыстағы тұрақсыздықты тереңдете түсуі мүмкін - нарықтар мен саяси алаң да осыдан қауіптенеді. Ахиос осы фонда соғыстың аяқталуы мүмкін бес ықтимал сценарийді ұсынды.
Axios ұсынған 5 ықтимал сценарий
1. Келіссөздер арқылы атысты тоқтату және ядролық келісім
Трамп үшін негізгі мақсаттардың бірі - Иранның ядролық бағдарламасын шектеу. Axios-қа сәйкес, соғыстың алдында Женевада жанама келіссөздер раундтары болған, тіпті соғыстың бір күні бұрын омандық делдалдар "бейбітшілікке қол жеткізуге болады" деген белгі бергені айтылған. Бірақ кейінгі оқиғалар бұл жолды тұманға айналдырды.
2. Венесуэла моделі
Трамп Иран үшін "Венесуэла мысалын" келтіргені айтылады, бірақ Axios-тағы бағалаулар бойынша Иранды Венесуэламен теңестіру Ислам Республикасының күрделі күш құрылымын дұрыс түсінбеуге әкелуі мүмкін. Өйткені ол жерде жүйе жалғыз басшыдан гөрі ұзақ өмір сүруге лайықты институттарға сүйенеді деген пікір бар.
3. Халық көтерілісі және режимнің құлауы
Ахиос бұл жағдайда экономикалық құлдырау, жаппай наразылық және саяси бос кеңістік факторы "шынайырақ" көрінуі мүмкін деп жазады. Бірақ негізгі проблема - бірыңғай басшылықтың, ұйымдасқан құрылымның және жергілікті жерлерде тұрақты ұйымдасқан күштің болмауы. Сондықтан бұл сценарий де жоғары қауіпті деп саналады.
4. Арнайы күштер рейды және ядролық қорларды жою
Axios тілшілерінің айтуынша, АҚШ пен Израиль Иранның жоғары байытылған уран қорын физикалық бақылауға алу немесе жою үшін арнайы күштерді енгізу мүмкіндігін талқылаған. Бұл нұсқа "саяси келісім" емес, қауіпті күшпен жою сценарийі. Бірақ бұл да ең қауіпті жол - өйткені бұл "әлі де зымырандар атылып жатқан" аймаққа кіру деген сөз.
5. Трамп жеңісті жариялап, кетеді
Бұл сценарийде Трамп Иранның зымыран-дрондар әлеуеті айтарлықтай әлсіреді деп есептеп, "тарихи жеңісті" жариялап, шабуылды тоқтатуы мүмкін. Нарықтар дәл "тез аяқталуды" күтіп отыр, дейді Ахиос. Бірақ мұндай "ерте жабылу" кейінірек қайта оралу қаупін тудыруы мүмкін екені де айтылады.
Juwmaq
Ахиостың жалпы пікірі мынадай: егер соғыс 28 февраль күні кенеттен басталған болса, оның аяқталуы да дәл сондай "күтпеген" болуы мүмкін. Алайда, түсініксіз мәлімдемелер жалғаса берсе, нарықтар мен одақтастар үшін ең ауыры - нақты жол картасы емес, дәл осы белгісіздік болып қала береді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
