Мемлекеттер азық‑түлік тапшылығы кезеңіне жақындап келеді. Әсіресе дүниежүзіндегі азық‑түлік өнімдерінің 50 %‑ы синтетикалық тыңайтқыштарға тәуелді. Бұл туралы аналитик Лукас Экуаме ескертті.
Солтүстік жарты шарда егін егу маусымы басталып жатыр, бірақ тыңайтқыштарды қолдану мүмкіндігі ең шектеулі деңгейде.
Гормуз бұғазындағы мәселелерге байланысты тыңайтқыш жеткізілімдерінің шамамен 30 %‑ы және сұйытылған табиғи газ (СТГ) жеткізілімдерінің 20 %‑ы тоқтады. Қытай да экспортқа шектеулер енгізді, бұл нарықтың тағы 30 %‑ын қауіпке тігіп отыр. Көпшілік синтетикалық тыңайтқыштар табиғи газдан жасалатындықтан, газ тапшылығы тыңайтқыш тапшылығына алып келеді.
«Financial Times» басылымы да әлем ең ірі азық‑түлік дағдарыстарының біріне тап болу қаупі бар екенін ескертеді.
Орталық Шығысдағы қақтығыс тыңайтқыш жеткізілімдерін қауіпке тігіп, энергия бағасының күрт өсуіне себеп болды. Бұл жағдайда дамушы елдер ең әлсіз болады. Сонымен қатар Үндістан, Бангладеш және АҚШ‑тың ауыл шаруашылығы аймақтары да қауіп астында: фермерлер қазірден газ, жанармай және тыңайтқыш тапшылығына тап болуда.
Бұл үзілістер Қатар мен Алжирдегі тыңайтқыш өндіретін кәсіпорындардың тоқтауынан басталған. Гормуз бұғазының бітелуі жағдайды одан сайын қиындатып, энергия бағасының көтерілуі тасымалдау, өңдеу мен сақтау шығындарын арттырды.
Эксперттердің пікірінше, Орталық Шығыстағы ұзаққа созылған соғыс әлемдік азық‑түлік бағаларын күрт көтеруі мүмкін. Ең үлкен зиян жүгері өсірушілерге тиеді, өйткені бұл дақыл азот тыңайтқыштарына ең көп мұқтаж. Жүгері бағасының өсуі — мал шаруашылығы мен құс өсіруде өнімнің өзіндік құнының қымбаттауына әкеледі.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
