АҚШ президенті Donald Trump Truth Social әлеуметтік желісі арқылы Иран басшылығына қатаң әрі өткір үндеумен жүгінді. Өз мәлімдемесінде ол Тегеранды қатты сынға алып, тіпті қорлайтын сөздер қолданды және Хормуз бұғазын дереу ашуды талап етті.
Трамп өз жазбасында қоқан-лоқыға толы үнін жасырмады: егер Иран талапты орындамаса, ауыр салдарлар болатынын атап өтті. Ол жағдайды өте қатаң сөздермен сипаттап, тіпті «тозаққа кетесіңдер» деген тіркестерді қолданды.
«Сейсенбі күні Иранда бір уақытта Электр станциялары күні және Көпірлер күні болады. Мұндайды бұрын-соңды көрмегенсіздер!!! Ессіз ақымақтар, мына қарғыс атқан [балағат сөз] (түпнұсқада – fuckin strait) бұғазды ашыңдар, әйтпесе тозаққа кетесіңдер. Мұны өздерің көресіңдер!» — делінген оның жазбасында.
Сонымен қатар, ол жазбасын «Аллаға шүкір» деген сөзбен аяқтағаны да назар аудартты.
Бұдан бөлек, Fox News арнасына берген сұхбатында Иранмен келісімге келу мүмкіндігі әлі де бар екенін айтты. Алайда келіссөздер нәтиже бермесе, қатаң шараларға көшетінін ашық жеткізді. Трамп тіпті мұнай ресурстарын бақылауға алу сценарийін қарастырып жатқанын да атап өтті.
«Меніңше, ертең жақсы мүмкіндіктер бар, қазір келіссөздер жүріп жатыр. Егер олар келісім жасамаса және оны тез жүзеге асырмаса, мен бәрін жарып, мұнайды бақылауға алу мүмкіндігін қарастырамын», — деді ол.
Белгілі болғандай, Трамп бұған дейін де Иранға бірнеше рет ультиматум қойған. Алғаш рет 21 наурызда ол Хормуз бұғазын 48 сағат ішінде ашуды талап еткен. Кейін келіссөздерге байланысты бұл мерзім бірнеше рет ұзартылды: алдымен 5 күнге, кейін 10 күнге. Соңғы мерзім ретінде 6 сәуір белгіленді.
«Естеріңізде болса, мен Иранға келісім жасау немесе Хормуз бұғазын ашу үшін он күн уақыт берген едім. Уақыт өтіп жатыр — олардың тозақ күніне 48 сағат қалды», — деп жазған еді Трамп Truth Social желісінде.
Шиеленіс күшейіп жатқан кезде, Иран тарапы да үнсіз қалмады. Иран қарулы күштерінің генералы Али Абдуллахи Алиабади Трамптың мәлімдемелерін «жүйкесін жұқартқан әрі мағынасыз әрекет» деп бағалап, оның қоқан-лоқыларына қатаң жауап қайтарды. Оның айтуынша, шынайы қауіп Трамптың өзіне қарсы айналуы мүмкін.
«Бұл хабардың шынайы мағынасы — тозақ қақпалары шын мәнінде сіз үшін ашылады», — деді ол.
Қазіргі уақытта сарапшылардың пікірінше, стратегиялық нысандар — электр станциялары, көпірлер, мұнай инфрақұрылымы және суды тұщыландыру қондырғылары — ықтимал нысана ретінде қарастырылуда. Бұл аймақтағы геосаяси жағдайды одан әрі қауіпті деңгейге шығаруы мүмкін.
Қорытындылай келе, АҚШ пен Иран арасындағы шиеленіс күшейіп бара жатыр. Келіссөздер әлі жалғасып жатқанына қарамастан, екі тараптың мәлімдемелері жағдайдың кез келген сценарий бойынша өрбуі мүмкін екенін көрсетеді. Бақылаушылар алдағы күндері қандай шешімдер қабылданатынын үлкен қызығушылықпен қадағалап отыр.
