Қазақстанда енді жыл сайын 3 қыркүйек күні “Қазақ тазы және төбет иттері күні” ретінде ресми мереке болып аталып өтеді. Бұл туралы 15 сәуірде қабылданған Үкіметтің №278 қаулысында айтылған.
Жаңа тәртіпке сәйкес, елдің мерекелер тізімі осы арнайы күнмен толықтырылған. Бұл бастама ұлттық мұра болып саналатын тазы және төбет ит тұқымдарын сақтау және олардың санын көбейтуге бағытталған.
Бұған дейін, 2022 жылы Президент тарапынан осы тұқымдарды қорғау жөнінде тапсырма берілген болатын. Содан кейін оларды сақтау және дамытуға қатысты құқықтық негіздер жасалып, кезең-кезеңімен нақты шаралар жүзеге асырылды.
Соңғы жылдары мамандар бұл сирек тұқымдардың саны азайып бара жатқанын айтып, оларды қорғау шараларын күшейту қажеттігін атап өтуде. 2024 жылы тазы тұқымы халықаралық деңгейде ресми түрде танылып, оның стандарттары Қазақстан әзірлеген өлшемдер негізінде бекітілді.
Мәлімет үшін, тазы — ежелгі аңшы ит, оның бейнелері мыңжылдық жартастағы суреттерден де кездеседі. Көшпелі халықтар өмірінде ол жылдамдығы мен аңшылық қабілетімен бағаланған. Төбет болса — ірі күзетші ит, ғасырлар бойы малды қасқырлардан қорғап келген және адалдығымен ерекшеленген.
Бүгінгі таңда бұл екі сирек тұқым жойылып кету қаупінде тұр. Бұған басқа тұқымдармен араласуы және дәстүрлі өсірудің азаюы себеп болып отыр. Сондықтан Қазақстанда оларды сақтау және көбейтуге бағытталған арнайы бағдарламалар жүзеге асырылуда.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
