Таяу Шығыс аймағында бірнеше айдан бері жалғасып келе жатқан саяси және әскери шиеленіс жаңа, қауіпті кезеңге көшті. АҚШ Орталық қолбасшылығының (CENTCOM) ресми мәлімдемесіне сәйкес, жексенбі күні Американың әскери әуе күштері Иранның Парсы шығанағы жағалауындағы бірқатар стратегиялық нысандарына жойқын әуе соққыларын жасады. Бұл шабуыл аймақтағы күштер тепе-теңдігін одан әрі күрделендіріп жіберді.
Тараптар арасында бейбітшілік орнатуға талпыныс жасалғанымен, қарулы қақтығыстар толастамай тұр. Біздің парақшадан алыстамаңыздар, осы ашық әскери қақтығыстың туындау себептері, Кувейттегі жағдай және АҚШ президенті Дональд Трамп алға тартып отырған негізгі мақсаттардың егжей-тегжейін баяндаймыз!
Соққыға жауап: MQ-1 дроны оқиғасы
Вашингтонның мәлімдеуінше, бұл қатаң жауап шарасы Иран тарапынан халықаралық әуе кеңістігінде ұшып жүрген АҚШ-тың қымбат тұратын MQ-1 дроны (ұшқышсыз ұшу аппараты) атып түсірілгеннен кейін жүзеге асырылған.
CENTCOM мәлімдемесінде АҚШ жойғыш ұшақтары жойған Иранның әскери активтері төмендегідей жарияланды:
Әуе қорғаныс жүйелері: Халықаралық және аймақтық су жолдарынан өтіп жатқан коммерциялық және әскери кемелерге тікелей қауіп төндірген зымыран кешендері.
Жердегі басқару орталығы: Дрондар мен әскери әрекеттерді үйлестіруші арнайы станция.
Камикадзе дрондар: Шабуылға дайындалған екі ұшқышсыз құрылғы.
Иран Ислам революциясы сақшылары корпусы да қарап қалмай, Иранның оңтүстігіне жасалған шабуылдарға жауап ретінде АҚШ-тың аймақтағы авиабазаларының бірін нысанаға алғанын жариялады, алайда бұл әскери базаның атын құпия сақтауда.
Кувейттегі мазасыз түн және атысты тоқтату мәселесі
Халықаралық «Reuters» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, дүйсенбі күні көршілес Кувейт мемлекетінде де жағдай едәуір шиеленіскен. Елдің әуе қорғаныс жүйелері аймаққа бағытталған зымыран және дрон шабуылдарын сәтті тойтарған. Бүкіл ел бойынша қауіп дабылдары естілген, өйткені мұнда АҚШ-тың өте ірі әскери базасы орналасқан.
Үзілген байланыстар: АҚШ пен Иран арасында осы жылдың сәуір айының басында атысты тоқтату бойынша уақытша келісімге қол жеткізілген еді. Алайда содан бері тұрақты әрі ұзақ мерзімді келісім жасауға бағытталған дипломатиялық келіссөздер өте баяу жүруде және тараптар өзара соққы алмасуды жалғастыруда.
Жаһандық дағдарыс және Дональд Трамптың мақсаты
АҚШ пен Израиль одақтастығында ағымдағы жылдың 28 ақпанында басталған бұл соғыстың салдарынан негізінен Иран мен Ливанда мыңдаған бейкүнә адам қаза тапты. Бұдан бөлек, Тегеран тарапынан әлемдегі ең маңызды сауда жолы — Ормуз бұғазының іс жүзінде жабылып қалуы әлемдік нарықта энергия ресурстары (мұнай мен газ) бағасын күрт көтеріп, жаһандық экономикалық дағдарысқа себеп болды.
Екі жүйе арасындағы негізгі келіспеушіліктер төмендегі кестеде көрініс тапқан:
Тараптар мен басшылар | Негізгі талаптар, мақсаттар және саяси кедергілер |
Дональд Трамп (АҚШ) | Ақ үй басшысының айтуынша, бұл соғыстан көзделген басты мақсат — Иранның жоғары деңгейде байытылған уран көмегімен ядролық қару жасауына мүлдем жол бермеу. |
Тегеран әкімшілігі | Иран ядролық жоспарлары бар екенін жоққа шығарып, шетелдік банктерде мұздатылған ондаған миллиард долларлық мұнай табысын қайтаруды және санкцияларды алып тастауды талап етуде. |
Биньямин Нетаньяху (Израиль) | Израиль премьер-министрі 31 мамырда берген мәлімдемесінде, Ливанда Иран тарапынан қолдау табатын «Хезболла» қозғалысына қарсы күресті күшейтіп, әскерлерге Ливан ішіне тереңірек енуді бұйырды. |
Аймақтағы бұл күрделі әскери-саяси процестерді әлемдік қауымдастық мұқият бақылауда. Бейбіт келіссөздердің кейінгі тағдыры әзірге беймәлім күйінде қалуда.
Аймағымыз бен әлем саясатындағы ең өзекті, сенімді әрі маңызды жаңалықтарды бізбен бірге бақылауды жалғастырыңыздар, құрметті оқырмандар! Парақшамыздан алыстамаңыздар!
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
