Ғалымдар Жердегі тіршіліктің қашан аяқталатынын есептеп шығарды

Ғалымдар Жер ғаламшарындағы тіршіліктің тағы қанша уақыт жалғасуы мүмкін екені туралы жаңа ғылыми есептеулер ұсынды. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, қазіргі күйіндегі биосфера бұрын болжанғаннан әлдеқайда ұзақ — шамамен 1,8 миллиард жыл сақталуы мүмкін.

JGR Atmospheres ғылыми журналында жарияланған зерттеуде Жердегі өсімдіктер мен фотосинтез үдерісінің бұрынғы теорияларда көрсетілгеннен әлдеқайда тұрақты екені анықталғаны айтылған. Бұл тіршілікке негіз болатын экожүйелердің тағы миллиардтаған жыл бойы жұмыс істеуі мүмкін екенін білдіреді.

Ғалымдардың айтуынша, Күн табиғи эволюция үдерісінде біртіндеп жарық әрі ыстық бола түсуде. Қазір ол 4,5 миллиард жыл бұрынғыға қарағанда шамамен үштен бір бөлікке көп энергия таратады. Мамандардың есептеуінше, Күн тағы шамамен 5 миллиард жыл бойы қыза береді, содан кейін өмірлік циклінің келесі кезеңіне өтеді.

Бір қызығы, 1982 жылы британдық ғалым Джеймс Лавлок фотосинтезге негізделген тіршілік Жерде тағы небәрі 100 миллион жыл сақталады деп болжаған еді. Ал жаңа зерттеу бұл мерзімді шамамен 18 есе ұзартып, 1,8 миллиард жыл деп бағалап отыр.

Алайда барлық ғалым бұл сценарийдің жүзеге асатынына сенбейді. Астробиолог Джейкоб Хак-Мисраның пікірінше, адам әрекеті нәтижесінде атмосфераға шығарылатын парниктік газдар жаһандық жылынуды жеделдетіп, биосфераға төнетін қауіпті әлдеқайда ертерек туындатуы мүмкін.

Мамандардың айтуынша, жаһандық климаттың өзгеруі қазіргі қарқынмен жалғасса, Жердегі табиғи орта 6–7 мың жыл ішінде-ақ елеулі қауіпке ұшырауы мүмкін.

Зерттеу авторлары Жердегі тіршіліктің негізі фотосинтез екенін еске салады. Егер температура шектен тыс жоғары деңгейге жетсе, бұл үдеріс тоқтайды. Соның салдарынан өсімдіктер жойылып, қоректік тізбек бұзылады және қазіргі күйіндегі тіршілік өмір сүре алмайды.

Сонымен қатар ғылыми қауымдастық Жердің тағдыры табиғи ғарыштық үдерістермен қатар, адамзаттың климатқа деген көзқарасына да тікелей байланысты екенін атап өтті.