Eron prezidenti Mas’ud Pizishkiyon davlat televideniyesi orqali namoyish etilgan telemurojaatida mamlakatning xavfsizlik siyosati bo‘yicha muhim bayonotlar qildi. U, ayniqsa, so‘nggi kunlardagi zarbalar oqibatida jabr ko‘rgan qo‘shni davlatlarga murojaat qilib, uzr so‘rashini ochiq aytdi.
Prezidentning so‘zlariga ko‘ra, rahbariyat, qo‘mondonlar va talabalar “dushmanning vahshiyona hujumlari” oqibatida halok bo‘lgan. Shu bilan birga, Pizishkiyon Qurolli kuchlar mamlakatni himoya qilish uchun “barcha zarur choralarni” ko‘rganini ta’kidlab, Eronning qo‘shnilarga nisbatan pozitsiyasini alohida urg‘uladi:
Uning aytishicha, Eron qo‘shni davlatlarga zarba berishni maqsad qilmagan, aksincha ularni “birodarlar” deb biladi va mintaqa tinchligi hamda osoyishtaligini birgalikda ta’minlashga intiladi.
Qo‘shnilarga nisbatan yangi “qizil chiziq”
Pizishkiyon Muvaqqat rahbariyat kengashi yig‘ilishida qabul qilingan qarorga ham to‘xtaldi. Uning ta’kidlashicha, qaror shunday: qo‘shnilar tomonidan Eronga hujum bo‘lmaguncha, ular hududidagi nishonlarga zarba berilmaydi va raketalar uchirilmaydi.
Ya’ni, rasmiy bayonotga ko‘ra, Tehron qo‘shnilar bilan to‘qnashuvni kengaytirishni istamayapti — faqat “agar hujum manbai o‘sha tomondan bo‘lsa” degan shart bilan pozitsiya bildiryapti.
Tramp bayonotiga javob qattiq bo‘ldi
AQSH prezidenti Donald Trampning “Eron so‘zsiz taslim bo‘lishi kerak” degan fikriga Pizishkiyon o‘ta keskin munosabat bildirdi. U bu g‘oyani “ular qabrgacha olib yuradigan orzu” deya atadi. Ya’ni, Tehron nuqtayi nazaricha, bunday talab real hayotga to‘g‘ri kelmaydi va qabul qilinmaydi.
Iroq shimoli va “qo‘g‘irchoqqa aylanmang” ogohlantiruvi
Pizishkiyon murojaatida yana bir muhim nuqta bor: u AQSH foydalanishga urinayotgani aytilgan Iroq shimolidagi qurolli guruhlar mavzusini tilga oldi. Prezident qo‘shni davlatlarda turib, Eronga qarshi harakat qilishni rejalashtirayotgan guruhlarga murojaat yo‘llab, ularni AQSH va Isroil “imperializmi quroli”ga aylanmaslikka chaqirdi.
Uning fikricha, qo‘shnilar bilan kelishmovchiliklar bo‘lishi mumkin, ammo tashqi kuchlar qo‘llab-quvvatlaydigan bunday harakatlar “sharafsizlik” sifatida baholanadi.
Xulosa
Bu telemurojaat Tehronning hozirgi vaziyatda ikki yo‘lni bir vaqtning o‘zida ushlab turishga urinishiga o‘xshaydi:
bir tomonda — qattiq siyosiy pozitsiya va tashqi bosimga rad javob,
ikkinchi tomonda — mintaqa qo‘shnilari bilan aloqani uzib qo‘ymaslik, mojaroni yanada kengaytirmaslik istagi.
Endi asosiy intriga bitta: bu bayonot maydondagi voqelikka qanchalik tez va qay darajada aylanadi. Chunki bugungi mintaqa — bayonotdan ko‘ra tezroq “holat” o‘zgaradigan joy.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
