Inson salomatligi va vazn nazorati faqatgina likopchadagi kaloriyalar miqdoriga bogʻliq emas. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, biz yeyayotgan mahsulotimiz haqida nima deb oʻylasak, organizmimiz aynan shunga mos ravishda javob qaytaradi. Zamin.uz aql va tana oʻrtasidagi ushbu sirli bogʻliqlik hamda ozishning psixologik jihatlarini tahlil qiladi.
Aql va ishtaha: Miya qanday aldanadi?
Koʻpchilik uchun parhez qilish — bu doimiy cheklov va sevimli shirinliklardan voz kechish demakdir. Biroq olimlarning taʼkidlashicha, nima yeyayotganimiz haqidagi tasavvurimiz toʻqlik hissini belgilovchi asosiy omildir. Agar siz past kaloriyali, "parhezbop" taom yeyayotganingizga ishonsangiz, miyangiz qorningiz toʻygani haqida signal berishga shoshilmaydi.
Michigan universiteti professori Eshli Gerhardtning qiziqarli oʻxshatishi bor: "Yuqori darajada qayta ishlangan mahsulotlar xuddi shovqinli ogʻir rok konsertiga oʻxshaydi. Ular inson diqqatini shunchalik oʻziga tortadiki, natijada meva va sabzavotlarning nozik 'klassik musiqasidan' zavqlanish qiyinlashib qoladi".
Stenford tajribasi: Gormonlar fikrga boʻysunadimi?
Stenford universiteti olimi Aliya Kram oʻtkazgan tajriba dunyo ilm-fanida katta shov-shuvga sabab boʻldi. Tajriba ishtirokchilariga bir xil milksheyk berilib, bir guruhga u "past kaloriyali va yengil", ikkinchi guruhga esa "oʻta mazali va kaloriyaga boy" deb tanishtirilgan.
Natijalar hayratlanarli: "mazali" ichimlik ichganlarda ochlik gormoni — grelin darajasi keskin kamaygan. "Yengil" ichimlik ichganlarda esa, garchi ikkala guruh ham bir xil kaloriya isteʼmol qilgan boʻlsa-da, grelin miqdori deyarli oʻzgarmagan. Bu shuni anglatadiki, agar siz taomdan qoniqish hosil qilmasangiz, organizmingiz metabolizmni sekinlashtiradi va sizda yana ovqatlanish istagi paydo boʻlaveradi.
Yorliqlarning sehri va aybdorlik hissi
Mahsulot ustidagi "sogʻlom" yoki "shirali" degan yozuvlar ham bizning ishtahamizga taʼsir qiladi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, "sogʻlom" deb belgilangan yeguliklarni isteʼmol qilgan odamlar oʻzlarini kamroq qoniqqan his qilishadi.
Yana bir muhim jihat: shokoladli tort yeb, oʻzini aybdor his qiladigan insonlar, bu taomdan huzurlanib yeganlarga qaraganda qiyinroq vazn tashlashadi. Devid Robsonning taʼkidlashicha, oʻzini haddan tashqari tiyish keyinchalik nazoratsiz ravishda koʻp ovqatlanishga (sriv) olib keladi.
Sogʻlom vazn uchun oltin qoidalar:
Taomdan zavqlaning: Yegulikni faqat kaloriyalar toʻplami deb emas, balki huzur bagʻishlovchi neʼmat deb qabul qiling.
"Yengil" va "Oz" soʻzlaridan qoching: Bunday taʼriflar ongostida sizni toʻymaslikka dasturlaydi.
Tabiiylikka intiling: Meva, sabzavot va oqsillarga boy tabiiy mahsulotlar tanani haqiqiy qoniqish bilan taʼminlaydi.
Oʻzingizni ayblamang: Vaqti-vaqti bilan sevimli shirinligingizni yeyish va undan lazzatlanish ruhiy va jismoniy muvozanat uchun foydali.
Aziz mushtariylar, siz ovqatlanayotganda kaloriyalarni hisoblaysizmi yoki taomning mazasidan huzurlanasizmi? Qaysi usul sizga koʻproq yordam beradi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
