АҚШ-пен ұсталған Венесуэла басшысы Николас Мадуро мен оның әйелі Силия Флорес Нью-Йорк Оңтүстік округтік федералды сотындағы алғашқы отырыста өздеріне тағылған барлық айыптарды үзілді-кесілді жоққа шығарды. Оларға, атап айтқанда, "наркотерроризм" бойынша айып тағылып, келесі сот отырысы 17 мартқа белгіленді.
Сол кезде Каракаста саяси сахна күрт бұрылды: вице-президент Делси Родригес уақытша мемлекет басшысы ретінде ант қабылдады. Бұл қадам Мадуроның тұтқындалуынан кейін елде "басқару кеңістігі" пайда болмас үшін жасалғаны айтылады.
Соттағы бірінші көрініс: кісен, айдауыл және қатаң мәлімдемелер
Мәліметтерге қарағанда, Мадуро мен Флорес сот ғимаратына тікұшақпен жеткізілген, оларға АҚШ-тың есірткіге қарсы күрес жүйесінің қызметкерлері еріп келген. Жаппай суреттерде олардың қол-аяқтары кісенделген, тұтқындарға тән ашық түсті формада екені көрінеді. Айыптау қорытындысында наркотерроризм мақсатында сөз байласу, автоматты қару мен жарылғыш құрылғыларға қатысты тармақтар да айтылған.
Америкалық БАҚ-тардың жазуынша, Мадуро сотта аудармашы арқылы испан тілінде сөйлеген және өзін "заңды президент" деп атаған, тіпті "әскери тұтқын" деген сөз тіркесін қолданған. Оның адвокаты ретінде Барри Джоэл Поллак қатысып жатқаны, ал істі 92 жастағы судья Элвин Хеллерстин қарап жатқаны айтылады.
Каракаста ант беру және "Vamos Nico" ұраны
Ал Венесуэлада Ұлттық ассамблеяда Делси Родригес уақытша президент ретінде ант берді. Рәсімді парламент спикері, оның ағасы Хорхе Родригес жүргізгені хабарланды. Осы жиында Мадуроны қолдайтын "Вамос Нико" ("Алға, Нико!") ұрандары естілгені, тіпті Ассамблея Мадуроның әйелі Силия Флорестің бос орнын көрсеткенде де оны қошеметтеген.
Ассамблеядағы шу Мадуроның ұлы - Венесуэла парламентінің мүшесі Николас Мадуро Гераның сөзі басталғанда басылды, ол ата-анасының Венесуэлаға "қайтып келуі" туралы айтты.
Ол сондай-ақ Родригесті "сөзсіз қолдайтынын" білдірді. "Маған сеніңіз. Менің отбасыма сеніңіз," - деді оған Николас Мадуро Герра.
Трамп сигналы және Родригестің жауабы
Бұған дейін Дональд Трамп Делси Родригес АҚШ-пен ынтымақтастықтан бас тартса, "өте ауыр салдары" болатынын айтқан.
"Егер ол дұрыс әрекет етпесе, оған үлкен төлем төлеуге тура келеді, мүмкін Мадуронікінен де," - деді Трамп.
Өз кезегінде, Делси Родригес АҚШ президентіне үндеу жасап, Вашингтонды ынтымақтастыққа шақырды және Венесуэланың "бейбітшілік пен бейбіт өмір сүруге деген адалдығын растайтынын" атап өтті.
"Президент Дональд Трамп, біздің халықтарымыз бен аймағымыз соғыстарға емес, бейбітшілік пен диалогқа лайық. Венесуэланың бейбіт өмір сүруге, дамуға, егемендік пен болашаққа құқығы бар," - деді ол.
Трамп тағы да елдің уақытша президенті Делси Родригес Ақ үймен ынтымақтасатынын айтты. Егер ынтымақтастық тоқтатылса, АҚШ тағы да күш қолдануы мүмкін екенін меңзеді. "Біз мұны істеуге дайынбыз. Негізі, біз солай істеуді [Николас Мадуро ұрланғаннан кейін Венесуэлаға әскер жіберуді] жоспарлаған едік," - деді ол.
БҰҰ алаңы: пікірталас, сын және алаңдаушылық
Венесуэладағы тәжірибе БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде де төтенше талқылауға себеп болды: бір тарап мұны "заңсыз қарулы шабуыл" деп бағаласа, АҚШ тарапы мұны "заң үстемдігімен" түсіндіргені айтылады. Куба тарапы операция кезінде 32 азаматы қаза тапқанын растады. Куба күштері Николас Мадуроның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жұмылдырылды.
"Отандастарымыз өз міндеттерін абыроймен және ерлікпен атқарды және қатаң қарсылық көрсетіп, шабуыл жасағандарға қарсы тікелей шайқаста немесе бомбалау нәтижесінде қаза тапты," - делінген Куба үкіметінің мәлімдемесінде.
Әлемнің реакциясы да бірдей емес: кейбір елдер бұл жағдайды халықаралық құқық үшін қауіпті прецедент деп атайды, Венесуэланың кейбір одақтастары Мадуро мен Флоресті босатуға шақырды.
Венесуэланың БҰҰ-дағы тұрақты өкілі Самуэль Монкада Венесуэланың "заңды негізі жоқ заңсыз қарулы шабуылдың" нысанасына айналғанын айтты. Ол АҚШ-ты "БҰҰ жарғысын өрескел бұзды" деп айыптады. Монкаданың айтуынша, бұл Венесуэланың табиғи ресурстарына қол жеткізуді көздеген Құрама Штаттардың "ашкөздігі" салдарынан болған.
Құрама Штаттардың БҰҰ-дағы тұрақты өкілі Майкл Уолтс АҚШ-тың "заң үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған хирургиялық операцияны" жасағанын айтты. Ол Мадуроны "заңсыз президент" және "заңнан тыс" деп атады.
Данияның БҰҰ-дағы тұрақты өкілі Кристина Маркус Лассен "шекаралардың қол сұғылмаушылығы талқыланбайды" деп "терең алаңдаушылық" білдірді. Бұл Трамптың АҚШ-қа "ұлттық қауіпсіздік мүддесі үшін Гренландия қажет" екенін тағы бір рет қайталағаннан кейін болды.
Енді нені бақылаймыз?
Қазіргі сценарийде ең маңызды үш нүкте бар:
- 17 наурыздағы келесі сот отырысы - қорғаушы тарап қандай стратегия таңдайды және іс қай бағытқа бұрылады.
- Каракастағы уақытша үкіметтің легитимділігі мен тұрақтылығы мәселесі - ішкі саяси майданның қалай қалыптасатыны.
- БҰҰ мен халықаралық аренада қысым күшейе ме, жоқ па - бұл алдағы апталарда дипломатиялық "ауаны" анықтайды.
Қалай болғанда да, жағдай тез суып кететін жанр емес - бұл сериалдың "келесі сериясы" дәл наурызда, сот залынан басталады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
