АҚШ президенті Дональд Трамп Давоста өтіп жатқан Дүниежүзілік экономикалық форумдағы сөзінде Гренландия мәселесін тағы да күн тәртібіне шығарды. Ол Құрама Штаттар тарапынан аралды "сатып алу" идеясын қайта қозғап, бұл туралы дереу келіссөздер жүргізу керектігін айтты.
Трамп өз сөзінде Данияны сынға алып, Копенгагеннің Гренландияның қауіпсіздігін қамтамасыз етуде "жеткілікті күшті емес" деген пікір білдірді. Оның айтуынша, Гренландия АҚШ үшін "ұлттық және халықаралық қауіпсіздік" тұрғысынан маңызды.
Президенттің сөзінде тағы бір тезис қайта-қайта айтылды: Трамп Гренландияны Солтүстік Америкамен тығыз байланысты аймақ ретінде сипаттап, "үлкен, қорғалмаған арал" деген сөздермен де мәселеге эмоционалды сипат берді. Сондай-ақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ-тың аралды Данияға қайтаруын қате шешім деп бағалады.
Күш қолдану туралы пікірталасқа нүкте қойды ма?
Ең көп талқыланған мәселелердің бірі - күш қолдану ықтималдығы. Трамп Давостағы сөзінде әскери күш қолданбайтынын ерекше атап өтіп, бұл жолға бармайтынын айтты. Сонымен қатар, ол "егер шамадан тыс күш қолдануға шешім қабылдамасам, мүмкін ештеңе ала алмаймыз" деген ойды білдірді.
НАТО туралы түсініктеме және "меншік құқығы" тезисі
Трамптың айтуынша, оның Гренландия бойынша ұсынысы НАТО үшін қауіп емес, керісінше, альянстың қауіпсіздігін нығайта алады. Ол осы контексте "қорғау үшін меншік құқығы қажет" деген даулы тезисті де алға тартты.
Гренландияның мәртебесі және жауап реакциялары
Гренландия - Данияның автономиялық аумағы екені белгілі. Соңғы апталарда Трамп бұл тақырыпта бірнеше рет мәлімдеме жасағаны айтылады. Бұқаралық ақпарат құралдарында Гренландия тарапынан мұндай мәлімдемелерге қатысты қатаң қарым-қатынас байқалғаны айтылды.
Juwmaq
Гренландия төңірегіндегі бұл пікірталас әзірге дипломатиялық мәлімдемелер деңгейінде, бірақ даудың шиеленіскені байқалады. Ең бастысы, бұл тақырыптағы әрбір сөз АҚШ-Дания қарым-қатынасына ғана емес, кең мағынада Еуропа-АҚШ диалогына да әсер етуі мүмкін. Келесі күндері келіссөздер шынымен бастала ма, әлде бұл кезекті саяси қысым құралы бола ма - оқиғаның дамуы осыны көрсетеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
