2 февраль күні кешке Ақ үйде өткен шарада Дональд Трамп "Project Vault" атты жаңа бастама іске қосылатынын мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл жоба америкалық компаниялар мен жұмысшылардың маңызды ресурстардың жетіспеушілігінен "соққы" алмауы үшін қауіпсіздік жастығын жасайды.
Мәселе мынада, "Project Vault" аясында 1,67 миллиард доллар жеке капитал АҚШ Экспорт-импорт банкі бөлетін 10 миллиард долларлық несиемен біріктіріледі. Қаражат стратегиялық маңызы бар минералдарды сатып алуға және оларды қор ретінде сақтауға бағытталады.
Резерв кімдер үшін қажет?
Біріншіден, бұл қор автомобиль жасау және технологиялық компаниялардың қажеттіліктеріне арналғандығы айтылды. Трамп бастаманы бұрын ұлттық қорғаныс қажеттіліктері үшін құрылған стратегиялық резерв принципіне ұқсатып, идеяны өте тиімді шешім ретінде көрсетті.
Жобаның тәжірибелік бөлігі де анық: дереккөздерге сүйенсек, шикізатты сатып алу мен логистикаға Hartree Partners, Traxys North America және Mercuria Energy Group сияқты компаниялар қатысады. Негізгі мақсат - бизнестің Қытайдың сирек кездесетін жер элементтеріне тәуелділігін күрт азайту.
"Минералдар клубы" да кеңейіп келеді
АҚШ Ішкі істер министрі Дуглас Бергам тағы бір белгі берді: осы аптада "маңызды минералдар сауда клубына" қосылатын тағы 11 елдің жариялануы күтілуде. Яғни, ойын тек резерв құруда ғана емес, одақтастармен жеткізу тізбегін нығайтуда.
Жапония да "тереңге кетіп барады"
Дәл осы күні Токио үкіметі Жапония зерттеу миссиясы 6000 метр тереңдікте сирек кездесетін жер элементтері болуы мүмкін шөгінділерді анықтағанын хабарлады. Үлгілер желтоқсан айында Тынық мұхитындағы Жапонияға тиесілі Минамитори атоллына барған "Чикю" ғылыми бұрғылау кемесі арқылы жиналды. Ғалымдардың бағалауынша, айналадағы суларда 16 миллион тоннадан астам қор болуы мүмкін - егер расталса, бұл әлемдегі ең ірі кен орындарының біріне айналуы мүмкін.
Халықаралық стратегиялық зерттеулер институтының сарапшысы Такахиро Камисуна да осы тұсты атап өтті: егер Жапония Минамитори аумағында сирек кездесетін жерлерді тұрақты өндіруге қол жеткізсе, маңызды өнеркәсіп салалары үшін ішкі жеткізу тізбегі күшейеді.
Неге бәрі асығыс?
Бұл әрекеттердің аясында Қытай факторы айқын көрінеді. 6 январьда Қытай Сауда министрлігі Жапонияға әскери мақсатта қолданылуы мүмкін "қайталама тауарлар" экспортын шектегені хабарланды, олардың қатарында кейбір сирек кездесетін жер элементтері де бар.
Қысқасы, әлем "ресурстар үшін қауіпсіздік" дәуіріне кіріп келеді: кімде қор бар - сол ертеңгі өндірісті де, бағаны да жақсы бақылайды. Сондықтан "Project Vault" да, Жапонияның мұхит түбіне дейінгі зерттеулері де бір нәрсені айтады: технология ғасырында ең қымбат нәрсе - тек гаджет емес, оны жасайтын элементтің өзі.
Сирек жер элементтері деп 17 химиялық элемент тобын айтады - олар радиоэлектроника, аспап жасау және жоғары технологиялық құрылғыларда қолданылады. Қорлар бойынша көшбасшылар ретінде Қытай (44 миллион тонна), Вьетнам (22 миллион тонна), Бразилия (21 миллион тонна) және Ресей (10 миллион тонна) аталады. Ең қымбаттарының бірі - скандий, ол ғарыш өнеркәсібінде, қорғаныс саласында және қатты оксидті отын элементтерінде қолданылады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
