6 февраль күні таңертең Оман астанасы Маскат қаласында АҚШ пен Иран делегацияларының қатысуымен келіссөздер басталғаны хабарланды. Иранның Mehr ақпарат агенттігінің хабарлауынша, кездесулер Оман Сыртқы істер министрінің делдалдығымен, жанама форматта өтіп жатыр.
Дереккөздерге қарағанда, Иран делегациясын сыртқы істер министрі Аббас Арокчи басқарады. АҚШ тарапынан президенттің арнайы өкілі Стив Уиткофф, сондай-ақ Джаред Кушнер мен Орталық қолбасшылық басшыларының бірі де аталады.
Негізгі тақырып қандай?
Келіссөздер орталығында - Иранның ядролық бағдарламасы мен санкцияларды жеңілдету мәселесі. Иран тарапының ұстанымы айқын: күн тәртібі тек ядролық қару мен санкциялар төңірегінде болуы керек, басқа тақырыптарды қосуға дайын емес.
АҚШ-та тәсіл кеңірек: Вашингтон келіссөздер аясында зымыран бағдарламасы, аймақтағы топтар мәселесі және ішкі саясат бойынша да диалог болғанын қалайтыны айтылған. Бұл пікірді мемлекеттік хатшы Марко Рубио да ашық айтты - ол ядролық қарумен қатар басқа да бағыттарды талқылау керектігін атап өтті.
Бұл кездесу неге соншалықты "ауыр"?
Соңғы күндері ақпарат алаңында қарама-қайшы хабарламалар көбейді: 4 февральда Axios дереккөздері күн тәртібі бойынша келіспеушіліктер салдарынан келіссөздер тоқтатылғанын жазды, ал Тегеран мұны ресми түрде растамағаны айтылды.
Оның үстіне, келіссөздер қарсаңында АҚШ-тың "Ираннан дереу кетіңдер" деген үндеуі де алаңдаушылық тудырды: Вашингтон өз азаматтарын шығу жоспарын АҚШ-тың көмегіне байланыстырмауға шақырды.
Енді не болуы мүмкін?
Қазіргі жағдайда екі тараптың "бір үстел, екі күн тәртібімен" келгені байқалады. Маскаттағы келіссөздер тек ядролық қару мен санкциялар бойынша "минималды келісімге" қол жеткізсе де, бұл шиеленісті төмендетуге қызмет етуі мүмкін. Егер тараптар тақырыптар бойынша келісе алмаса - қысым, мәлімдемелер мен өткір риториканың қайтадан күшеюі ықтимал.
Қысқасы, Маскаттағы кездесу - жай ғана дипломатиялық хаттама емес. Мұнда әрбір сөйлемнің артында санкциялардың тағдыры да, аймақтағы қауіпсіздік те, келесі қадамдардың сценарийі де тұр.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
