АҚШ президенті Дональд Трамптың кезекті қатаң мәлімдемесі Таяу Шығыстағы шиеленісті жағдайды одан әрі шиеленістірді. Оның айтуынша, Иран басшылығының жаңа құрамы тағы бір күшті соққы алды және оның салдары айтарлықтай болуы мүмкін. Бірақ Америка басшысы, әдеттегідей, әңгіменің ең қызық жеріне тоқталып, соққының нақты кімге немесе қай нүктеге жасалғанын айтпады.
Бұл мәлімдеменің аясында бір нәрсе анық: Вашингтонның риторикасы барған сайын қатайып барады. Трамп бұған дейін де Иранға қарсы операцияны тоқтату ниеті жоғын мәлімдеген, бірақ кейінгі сөз сөйлеулерінде соғыстың мақсаты туралы әртүрлі түсініктеме беріп келеді. Сондықтан оның әрбір жаңа сөзі халықаралық аренада үлкен қызығушылық пен алаңдаушылық тудыруда.
Естеріңізге сала кетейік, 28 февральда басталған АҚШ-Израиль бірлескен операциясы Ирандағы жоғары басшылыққа ауыр соққы болды. Дәл осы шабуылдардың салдарынан Иранның жоғарғы басшысы Әли Хаменеи қаза тапты және бұл оқиға ел ішінде билік мұрагерлігі мәселесін өте өткір және нәзік нүктеге әкелді.
3 наурызда жанжал қайтадан жаңа кезеңге көтерілді. Құм қаласында Сарапшылар кеңесіне қатысты ғимаратқа әуе-зымыран соққысы жасалғаны туралы хабар тарады. Бұл құрылым Иранда жаңа жоғары басшыны таңдауда шешуші рөл атқарады. Сондықтан бұл шабуыл қарапайым әскери эпизод емес, тікелей саяси орталыққа бағытталған қысым ретінде бағалануда.
Кейбір ирандық дереккөздерде соққы кезінде ғимаратта жоғары лауазымды діни және саяси қайраткерлердің болуы мүмкін екені айтылды. Сонымен қатар, алғашқы хабарламаларда адамдар алдын ала эвакуацияланғаны және кеңес мүшелері арасында құрбандар тіркелмегені айтылады. Алайда, бұл мәліметтер әлі барлық тәуелсіз халықаралық көздер тарапынан толық расталған жоқ.
Бір нәрсе анық: ғимаратқа келтірілген залал үлкен және бұл шабуыл Ирандағы билік ауысу процесіне психологиялық және ұйымдастырушылық қысымды одан әрі күшейтуі мүмкін. Трамптың "ең нашар сценарий" туралы айтқаны да осы көріністің аясында айтылғандықтан, одан да қорқынышты естіледі.
Қысқасы, бұл енді кезекті соққы емес. Бұл Ирандағы жаңа саяси тәртіптің қалыптасуына дейін берілген, үлкен геосаяси мағынаға ие сигнал. Бұл тегеурін Тегеранды одан әрі әлсірете ме, әлде керісінше, шиеленісті одан әрі тереңдете ме?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
