Америкалық ғалымдар тарихта алғаш рет Ай топырағына ұқсас жасанды ортада бұршақ өсіруге қол жеткізді. Техас және A&M университеттерінің мамандары жүргізген бұл тәжірибенің нәтижелері Scientific Reports журналында жарияланды. Бұл жаңалық болашақта ғарыштық миссиялар кезінде астронавттарды азық-түлікпен қамтамасыз етуде маңызды қадам болуы мүмкін.
Белгілі болғандай, Ай реголиті Жер топырағынан мүлдем өзгеше. Онда өсімдіктердің өсуіне қажетті органикалық заттар мен пайдалы микроорганизмдер дерлік жоқ. Сонымен қатар, құрамындағы ауыр металдар өсімдіктер үшін улы болып табылады. Бұл мәселелерді шешу үшін зерттеушілер күрделі әдісті қолданды. Олар жасанды реголитке жаңбыр құрттарының көмегімен дайындалған вермикомпост қосты. Сондай-ақ, бұршақ тұқымдары егілмес бұрын арнайы микориза саңырауқұлақтарымен өңделді. Бұл саңырауқұлақтар өсімдікке қоректік заттарды сіңіруге көмектесіп, зиянды металдардың сіңуіне тосқауыл болды.
Тәжірибе құрамында 75 пайызға дейін Ай реголиті бар топырақ қоспасы бұршақтың өсуі үшін ең қолайлы орта екенін көрсетті. Дәл осы жағдайда өсімдіктер толық жетіліп, өнім берді. Алайда ғалымдар жұмыс әлі аяқталмады деп санайды. Зерттеудің жетекші авторы Джессика Аткиннің айтуынша, енді өсірілген өнімнің адам денсаулығы үшін қауіпсіздігі мен тағамдық құндылығын терең зерттеу қажет. Ғалымдар бұршақ құрамында улы металдардың жиналып қалмағанын және оның астронавттар үшін жеткілікті деңгейде пайдалы екенін анықтауы керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
