Фото: The Guardian
Ұлыбританияда жасампаздар жасанды интеллект компанияларына қарсы наразылықтың өте өткір, бір қарағанда тіпті "шусыз," бірақ әсерлі жолын таңдады. The Guardian басылымының хабарлауынша, 10 мыңнан астам жазушы өз шығармаларын рұқсатсыз пайдаланғанына наразылық ретінде мәтінсіз кітап шығарған. Яғни кітап бар - бірақ ішінде әңгіме де, роман да жоқ. Тек бір ғана "мазмұн" бар: авторлар тізімі.
Кітап "Don't steal this book" ("Бұл кітапты ұрлама") деп аталады. Жобаға қатысқандар қатарында көпшілікке танымал тележүргізуші және жазушы Ричард Осман, "Болейн әулетінен тағы біреуі" романының авторы Филипп Грегори, сондай-ақ әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты Кадзуо Исигуро сияқты үлкен есімдер де бар.
Кітаптардың көшірмелері 10 март күні ашылған Лондон кітап жәрмеңкесіне келушілерге таратылатыны айтылуда. Жобаның бастамашысы - композитор және авторлық құқықты қорғаушы Эд Ньютон-Рекс - бұл акция арқылы "генеративті жасанды интеллект индустриясы рұқсатсыз және ақы төленбейтін жұмыстардың үстіне салынған" деген ұстанымды ашық білдіруде.
Ньютон-Рекстің пікірінше, бұл процесс "құрбансыз қылмыс" емес: генеративті ЖИ адамдардың шығармаларынан үйренеді, содан кейін сол туындыгерлермен бәсекеге түсіп, оларды табыс көзінен айырады. Сондықтан ол британ үкіметін жергілікті авторларды қорғауға және жасанды интеллект компанияларының туындыларды рұқсатсыз пайдалануын заңдастыру идеясынан бас тартуға шақырды.
Бұл бірінші "үнсіздік акциясы" емес. Бұған дейін, 2025 жылдың февраль айында мыңнан астам музыкант Ұлыбритания үкіметінің ЖИ әзірлеушілеріне авторлық құқықпен қорғалған туындыларға рұқсатсыз қол жеткізуді жеңілдетуі мүмкін жоспарларына қарсы үнсіз альбом шығарған болатын. Альбом "Is This What We Want?" ("Бұл біз қалаған нәрсе ме?") деп аталатын және ондағы тректер - концерт залдары, студиялардағы тыныштық немесе жеңіл шу жазбаларынан тұратын.
Бір қорытынды: Ұлыбританияда шығармашылар ЖИ-мен күресті "сотта да, алаңда да" бастайды - мәтінсіз кітап пен дыбыссыз альбом бұл күрестің символына айналуда. Бұл сигнал қарапайым: шығарма - мазмұн емес, шығарма - еңбек. Шығармашылық "тегін шикізат" болып қалмауы керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
