Таяу Шығыстағы шиеленісті қақтығыстар аясында әлем назары Вашингтон мен Тегеран арасындағы ықтимал бітім жоспарына аударылды. Дональд Трамп әкімшілігі соғысты тоқтатып, бейбітшілік орнату жолдарын іздеп жатқаны туралы хабар тарады. Zamin.uz АҚШ тарапы Иранға қойып отырған қатаң талаптар мен сахна сыртындағы дипломатиялық ойындардың егжей-тегжейін ұсынады.
АҚШ президенті әкімшілігі Иранмен қақтығысқа нүкте қою туралы алдын ала талқылауға кірісті. "Axios" басылымының хабарлауынша, Вашингтон Тегеранға алты негізгі талап қойып отыр. Бұл шарттар орындалмайынша, соғыс отын өшіру мүмкін емес деп саналады.
Вашингтонның "алтылық" талабы:
АҚШ Иранның әскери ғана емес, аймақтық ықпалын да шектеуді көздеген:
- Ядролық шектеу: Уранды байыту және ядролық қару бойынша барлық жұмыстарды толығымен тоқтату.
- Зымыран бағдарламасы: Зымыран жүйелерін әзірлеуді айтарлықтай қысқарту.
- Топтарды қолдау: "Хезболла" және хуситтер сияқты қарулы құрылымдарды қаржыландырудан бас тарту.
- Теңіз жолдары: Ормуз бұғазын халықаралық кеме қатынасы үшін толық ашу.
Өтемақы ма, әлде мұздатылған қаражат па?
Келіссөздердегі ең нәзік нүктелердің бірі - қаржы мәселесі. Иран тарапы соғыстан келген шығын үшін "репарация" (өтемақы) талап етіп отыр. АҚШ ресмилері мұны "мұздатылған активтерді қайтару" деп атағанды жөн көреді.
- Мысыр мен Катардың делдалдығы: Катар мен Мысыр өкілдері Тегеранның диалогқа мүдделі екенін Вашингтонға жеткізді.
- Кепілдіктер: Иран әскери іс-қимылдардың қайта жанданбауы үшін халықаралық кепілдіктерді талап етеді.
Делдал кім болады?
Трамптың командасы қазір Тегеранда нақты шешім қабылдайтын тұлғаларды анықтау туралы бас қатыруда. Бұған дейін делдал болған Оман сұлтанатына деген сенімсіздікке байланысты АҚШ Катардың кандидатурасын мақұлдап отыр. Алайда ресми Доха "перденің ар жағында көмектесумен" шектелуді қалайды.
Соғыс қашан аяқталады?
Дональд Трамп соғысты тоқтату мүмкіндіктерін қарастырып жатқанын айтса да, әскери сарапшылар соғыс қимылдары кем дегенде тағы екі-үш аптаға созылатынын болжап отыр. Қазіргі уақытта екі тарап Ұлыбритания, Мысыр және Катар арқылы белсенді хабар алмасуда.
Құрметті оқушылар, сіздің ойыңызша, Иран АҚШ-тың мұндай қатаң шарттарына келісе ме? Таяу Шығыста шынайы бейбітшілік орнайтынына сенесіз бе?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
