AQSH prezidenti Donald Trampning Eron atrofidagi so‘nggi bayonoti xalqaro maydonda yana katta shov-shuvga sabab bo‘ldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron tomonidan unga qarshi ikki marta suiqasd uyushtirishga urinish bo‘lgan, ammo voqealar rivoji boshqacha kechganini ta’kidladi. ABC News bilan muloqotda Tramp “ular ikki marta harakat qildi, ammo men tezroq ish tutdim” degan mazmunda keskin fikr bildirgan. Bu bayonot u tomonidan Eron oliy rahbari Ali Xominaiyning o‘limi bilan bog‘liq holda aytilgan.
Tramp shu bilan cheklanib qolmadi. U Eronga qarshi amalga oshirilgan hujumni “juda muvaffaqiyatli” deb baholab, bu zarba ortidan mamlakatning oliy rahbarlikka da’vogar bo‘lishi mumkin bo‘lgan bir qator shaxslar ham yo‘q qilinganini qo‘shimcha qildi. Ushbu gaplar Vashington va Tehron o‘rtasidagi keskinlikni yanada kuchaytirishi aniq, chunki bunday bayonotlar nafaqat siyosiy, balki harbiy va diplomatik jihatdan ham katta aks-sado beradi.
Ma’lumotlarga qaraganda, 2024-yil 8-noyabr kuni AQSH Adliya vazirligi Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi bilan bog‘langan Farhod Shokiriyga Donald Trampga qarshi suiqasd rejasi bo‘yicha ayblov e’lon qilinganini ma’lum qilgan. Rasmiy bayonotda u aynan Trampni kuzatish va o‘ldirish rejasi bilan bog‘liq topshiriq olgani qayd etilgan. Shuningdek, AQSH hududida uning ikki ehtimoliy sherigi ushlangani haqida ham xabar berilgan.
Eron oliy rahbari Ali Xominaiy esa 2026-yil 28-fevral kuni AQSH va Isroilning hamohanglashtirilgan zarbalari ortidan halok bo‘lgani haqida xalqaro OAVlar xabar berdi. Reuters ma’lumotiga ko‘ra, u Tehrondagi markaziy qarorgoh majmuasiga berilgan kuchli havo zarbalari paytida o‘ldirilgan. Keyinchalik Reuters uning o‘limi Eron davlat ommaviy axborot vositalari tomonidan ham e’lon qilinganini yozdi. Xominaiy 1989-yildan buyon Eronni boshqarib kelgan va mamlakat siyosiy tizimida eng yuqori ta’sirga ega shaxs edi.
Bu voqealar Yaqin Sharqdagi vaziyatni yanada nozik nuqtaga olib keldi. Bir tomonda Trampning qattiq va dag‘al bayonotlari, ikkinchi tomonda Erondagi rahbariyat almashinuvi bilan bog‘liq noaniqlik — bularning barchasi mintaqadagi yangi bosqichni boshlab berishi mumkin. Qisqasi, bu endi oddiy siyosiy bayonot emas, balki kelgusi kunlarda xalqaro munosabatlarga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan keskin signaldir.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
